sterrenstelsel

Wetenschappers hebben twee sterrenstelsels ontdekt die elf miljard jaar geleden met elkaar botsten en bezig zijn één reuzensterrenstelsel te vormen. De vondst is belangrijk: het is een ontbrekend stukje in de puzzel die ‘de geschiedenis van onze kosmos’ heet.

Zo’n elf miljard jaar geleden kwamen twee jonge sterrenstelsels met elkaar in botsing om vervolgens één sterrenstelsel te vormen dat tien keer groter is dan de Melkweg. Dit nieuwe sterrenstelsel – dat de naam HXMM01 heeft gekregen – verdwijnt heel snel weer. Want de twee sterrenstelsels die met elkaar botsten, waren hongerig. Kort nadat ze tegen elkaar aan botsten, slokten ze grote hoeveelheden waterstof op, waardoor het gebied waarin het reuzensterrenstelsel zich bevindt al snel waterstofarm was. “Deze sterrenstelsels begonnen als een dolle te eten en putten de voedselvoorraad in de honderden miljoenen jaren die volgden snel uit, waardoor het nieuwe sterrenstelsel de rest van zijn leven langzaam verhongert,” vertelt onderzoeker Hai Fu.

De vondst van HXMM01 is belangrijk. De vondst kan namelijk verklaren hoe gigantische elliptische sterrenstelsels in het prille universum zo snel konden ontstaan en zo snel na hun ontstaan stopten met het produceren van sterren. Eerder dachten onderzoekers dat zwarte gaten in de sterrenstelsels waterstof wegbliezen. Hierdoor konden geen of weinig sterren meer ontstaan, want daarvoor is waterstof nodig.

Maar HXMM01 laat een ander verhaal zien. De samensmelting van twee sterrenstelsels en de schranspartij die daarop volgt, zorgt ervoor dat reuzensterrenstelsels ontstaan en kort daarna al geen sterren meer kunnen produceren. “Het vinden van dit type sterrenstelsel is net zo belangrijk als de ontdekking van de archaeopteryx was voor het begrijpen van de evolutie van dinosaurussen naar vogels,” stelt Fu. Zowel HXMM01 als archaeopteryx vertegenwoordigen namelijk een overgangsfase.