zinkgat

Ze lijken vanuit het niets te ontstaan en vervolgens een hoop schade te berokkenen: zinkgaten. Maar nieuw onderzoek suggereert dat het in sommige gevallen toch echt mogelijk is om het ontstaan van zo’n zinkgat aan te zien komen.

Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze radargegevens bestudeerden die kort voor een zinkgat in Bayou Corne (Louisiana) ontstond, in het gebied verzameld werden. Uit een analyse van de gegevens blijkt dat de grond zeker een maand voor het zinkgat ontstond al aan het vervormen was. De oppervlaktelaag bewoog voornamelijk omhoog. Het gebied waarin die vervorming plaatsvond was zo’n 500 bij 500 meter groot. Uiteindelijk ontstond in dat gebied een zinkgat van ongeveer 1 hectare groot.

“Dit onderzoek toont aan dat horizontale oppervlaktevervormingen aan het ontstaan van een zinkgat vooraf kunnen gaan,” stelt onderzoeker Cathleen Jones. “Deze beweging kan wel eens veelvuldiger voorkomen dan eerder werd gedacht, met name in gebieden waar de grond nabij het oppervlak los ligt.” De resultaten suggereren dat het regelmatig verzamelen van radargegevens een goede manier kan zijn om de kans op zinkgaten te monitoren en vervolgens indien nodig mensen tijdig te evacueren. Ook kunnen de gegevens gebruikt worden om bestaande zinkgaten te bestuderen. “Dit soort gegevens kan van grote waarde zijn als we de richting waarin een zinkgat zich waarschijnlijk gaat uitbreiden, willen achterhalen.”

Het ontstaan van een zinkgat. Gesteenten (lichtgrijs) lossen op, waardoor een holte ontstaat. Wanneer zich op de gesteenten losliggende grond bevindt, kan dat zomaar in dat gat vallen. Afbeelding: Philg88 (via Wikimedia Commons).

Het ontstaan van een zinkgat. Gesteenten (lichtgrijs) lossen op, waardoor een holte ontstaat. Wanneer zich op de gesteenten losliggende grond bevindt, kan dat zomaar in dat gat vallen. Afbeelding: Philg88 (via Wikimedia Commons).

Zinkgaten kunnen overal ter wereld ontstaan en zijn het resultaat van natuurlijke processen of menselijke activiteiten. Ze ontstaan in gebieden waar het gesteente onder het oppervlak verdwijnt – bijvoorbeeld doordat het oplost in grondwater. Wanneer het gesteente weg is, ontstaan onder het oppervlak grotten of lege ruimten, waar de grond erboven zomaar een keertje in kan storten en plaatsmaakt voor een diep gat in de aarde. Zinkgaten kunnen voor enorme schade zorgen en eisen soms zelfs levens.