Zelf rijden is misschien nog wel rustgevender.

Dat suggereert een nieuw onderzoek, verschenen in het blad Human Factors. In de studie gaan de onderzoekers ervan uit dat de auto zelfstandig rijdt, maar dat bestuurders de verkeerssituatie wel in de gaten moeten houden, zodat ze kunnen ingrijpen wanneer nodig. En dat is nog behoorlijk stressvol. Sterker nog: mensen zijn daar eigenlijk helemaal niet zo goed in. En hoe langer ze in de auto zitten, hoe slechter ze erin worden.

Supervisie
Bij zelfrijdende auto’s denken we vaak aan auto’s die zichzelf helemaal kunnen redden en waarin je rustig een boek kunt lezen of je mail weg kunt werken. Maar zover zijn we nog niet. “Geavanceerde zelfrijdende systemen zijn ontworpen om in hun baan en op snelheid te blijven, zonder dat de bestuurder daar iets aan hoeft te doen,” vertelt onderzoeker Eric Greenlee. “Maar er zijn situaties waarin zo’n systeem zonder enige waarschuwing kan falen.” En daarom zullen bestuurders waakzaam moeten zijn en hun omgeving moeten monitoren zodat ze – indien nodig – de controle over hun voertuig over kunnen nemen.


Experiment
Maar wat doet dat met bestuurders? En hoe goed zijn we eigenlijk in het monitoren van de omgeving als we niet zelf rijden? Greenlee en collega’s hebben dat uitgezocht. Ze verzamelden 22 jongvolwassen mensen en zetten deze in een simulator waarin een 40 minuten durende rit in een zelfrijdende auto werd gesimuleerd. De proefpersonen kregen de opdracht om te kijken hoe voertuigen kruisingen naderden en op een knop te drukken wanneer een voertuig op een onveilige manier voorgesorteerd stond.

Trager
Uit het onderzoek bleek dat de proefpersonen tegen het einde van de rit 30% minder gevaarlijke situaties hadden waargenomen dan aan het begin. Ook bleken ze tegen het eind van de rit veel trager op gevaarlijke situaties te reageren dan aan het begin. En uit vragenlijsten die de proefpersonen na afloop hadden ingevuld, bleek dat ze het monitoren van de situatie lastig vonden en als stressvol ervoeren.

“De verwachting dat een menselijke bestuurder op een betrouwbare en aandachtige manier toezicht houdt als de auto zelf rijdt, is onhoudbaar,” zo benadrukken de onderzoekers in hun paper. Het is iets waar makers van zelfrijdende auto’s wellicht rekening mee moeten houden. Zo kunnen ze mogelijk sensoren inbouwen die in de gaten houden of de bestuurder nog wel op zit te letten. Een andere mogelijkheid is het inlassen van pauzes om de bestuurder bij de les te houden. Vervolgonderzoek zal uit moeten wijzen wat de beste aanpak is.