Maak kennis met de Ster van Barnard b: een superaarde op slechts zes lichtjaar afstand.

De nieuw ontdekte planeet bevindt zich op zo’n 6 lichtjaar afstand van de aarde en staat daarmee maar net ietsje verder weg dan de dichtstbijzijnde exoplaneet die in 2016 werd ontdekt: de op iets meer dan 4 lichtjaar afstand gelegen Proxima b. In tegenstelling tot Proxima b maakt de nieuwe planeet echter geen deel uit van een meervoudig stersysteem. En daarom gaat deze de boeken in als de meest nabije exoplaneet die rond een enkelvoudige ster cirkelt.

Over de planeet
De planeet heeft de naam Ster van Barnard b gekregen en doet er zo’n 233 dagen over om een rondje rond zijn moederster te voltooien. Onderzoek suggereert dat de planeet minstens 3,2 keer zoveel massa heeft als onze aarde en tot de superaardes gerekend kan worden.

Update
Planeten heb je in verschillende maatjes. De superaarde is – ondanks dat er al behoorlijk wat superaardes zijn ontdekt – misschien wel het meest exotisch. Dat komt doordat we dit type planeet – voor zover we nu weten – niet in ons eigen zonnestelsel vinden.

De afstand tussen Ster van Barnard b en de moederster is klein: ongeveer 0,4 keer de afstand tussen de aarde en de zon. Maar wie denkt dat het behaaglijk is op de exoplaneet komt bedrogen uit. De Ster van Barnard is namelijk een koele rode dwergster die maar weinig licht (en dus warmte) afgeeft. Zo ontvangt Ster van Barnard b slechts 2 procent van de hoeveelheid licht en energie die onze planeet van de zon ontvangt. Ondanks de geringe afstand tussen de Ster van Barnard b en de moederster is het op de planeet waarschijnlijk dan ook behoorlijk koud. Onderzoekers vermoeden dat de schemerige wereld een temperatuur van zo’n -170 graden Celsius heeft. En daarmee lijkt deze ongeschikt voor leven.


Deze artistieke impressie onthult hoe het oppervlak van de schemerige, ijskoude planeet eruit kan zien. Filmpje: ESO / M. Kornmesser.

De ontdekking
De Ster van Barnard b werd ontdekt door astronomen die werkten aan het Red Dots-project. Binnen dit onderzoeksproject wordt gezocht naar exoplaneten rond nabije sterren. Eerder ontdekte men zo al Proxima b. Het is zeker niet voor het eerst dat onderzoekers rond de Ster van Barnard naar exoplaneten zochten. Maar waar eerdere zoektochten geen succes opleverden, lukte het astronomen – met behulp van metingen van verschillende, zeer nauwkeurige instrumenten die gekoppeld zijn aan telescopen over de hele wereld – nu wel om een exoplaneet te ontwaren.

Afgaand op alle data zijn de onderzoekers er voor 99% zeker van dat de Ster van Barnard b bestaat. Maar: “We zullen deze snel bewegende ster echter blijven waarnemen om mogelijke, maar onwaarschijnlijke, natuurlijke helderheidsvariaties te kunnen uitsluiten die zich als een planeet zouden kunnen voordoen,” aldus onderzoeker Ignasia Ribas.