Dat blijkt uit experimenten met de monarchvlinder die aan zelfmedicatie doet.

Wanneer de monarchvlinder nog een rups is, eet deze maar één ding: de bladeren van zijdeplanten. En dat is niet voor niets. Die bladeren bevatten namelijk bittere stofjes die de rupsen beschermen tegen roofdieren én parasieten. Maar dat beschermende effect neemt enorm af wanneer zijdeplanten in hogere CO2-concentraties groeien, zo blijkt nu uit nieuw onderzoek.

Experiment
Amerikaanse onderzoekers brachten vier verschillende soorten zijdeplanten groot. De helft van de planten groeide onder normale CO2-concentraties. De andere helft groeide in bijna twee keer zo hoge CO2-concentraties. Vervolgens lieten de onderzoekers honderden rupsen los rond de planten. Het onderzoek wijst uit dat de zijdeplant met de meeste beschermende eigenschappen voor monarchvlinders zijn medicinale eigenschappen kwijtraakte wanneer deze onder verhoogde CO2-concentraties groeide. Hierdoor waren de rupsen aanzienlijk minder goed bestand tegen een veelvoorkomende parasiet en nam hun levensduur met één week af.

Aspirine
“Wij ontdekten een voorheen niet erkend, indirect mechanisme waardoor veranderingen in het milieu – in dit geval stijgende CO2-concentraties in de atmosfeer – van invloed kunnen zijn op ziektes onder monarchvlinders,” aldus onderzoeker Leslie Decker. “Onze resultaten benadrukken dat wereldwijde veranderingen in het milieu mogelijk van invloed zijn op de interactie tussen parasieten en hun gastheren, middels veranderingen die optreden in de medicinale eigenschappen van planten.” Het lijkt misschien een ver-van-je-bed-show, maar vergis je niet: ook wij gebruiken veel uit de natuur afkomstige stofjes om parasieten en ziekten in bedwang te houden. De onderzoekers wijzen erop dat onder meer aspirine, maar ook kankermedicijn taxol en talloze andere medicijnen oorspronkelijk uit planten afkomstig zijn.

“Als verhoogde CO2-concentraties de concentratie van medicijnen in planten die monarchvlinders gebruiken, beperkt, kunnen deze ook de concentratie van medicijnen van andere dieren die aan zelfmedicatie doen – waaronder mensen – veranderen,” stelt onderzoeker Mark Hunter. “Wanneer we Russische roulette spelen met de concentratie van atmosferische gassen, spelen we Russische roulette met ons vermogen om nieuwe medicijnen in de natuur te vinden.”