Wij mensen beschikken over een neuraal circuit dat ons in staat stelt om te voorspellen of iemand anders eerlijk of oneerlijk tegen ons zal zijn. Dat hebben wetenschappers ontdekt. Ze vonden het circuit met behulp van hersenscans. De studie biedt grote mogelijkheden en kan helpen verklaren waarom mensen na verloop van tijd paranoïde worden.

De onderzoekers scanden de hersenen van een groep proefpersonen. Deze proefpersonen waren ondertussen een spelletje aan het spelen. Ze kregen twee boxen te zien. In één box zat een beloning: extra punten. De proefpersonen moesten kiezen welke box ze wilden openen en kregen daarbij advies van een tweede speler die soms eerlijk en soms oneerlijk was.

Leugenaar?
Wanneer de proefpersoon het idee had dat de tweede speler loog, nam de activiteit in de dorsomediale prefrontale cortex toe. Als de proefpersoon dacht dat de speler de waarheid sprak, was er weinig activiteit in dit deel van de hersenen.

WIST U DAT…

…het brein efficiënter wordt door koffie en suiker?

Overdenken
Een proefpersoon die dacht dat hij voorgelogen werd en uiteindelijk tot de conclusie kwam dat zijn vermoeden fout was, vertoonde ook activiteit in de dorsomediale prefrontale cortex. Deze activiteit was echter anders dan wanneer hij vermoedde dat de ander loog en nog niet wist of hij het bij het rechte einde had. “Dat wijst erop dat de proefpersonen hun visie op de tweede speler opnieuw moesten overdenken,” meent onderzoeker Matthew Rushworth.

Betrouwbaarheid
In feite voorspelde dit deel van de hersenen hoe betrouwbaar de ander was. Wanneer dit klopte of fout was, reageerde dit deel opnieuw. Mogelijk leren we zo steeds beter in te schatten wanneer we iemand kunnen vertrouwen of niet.

Een foutje in dit hele systeem kan verklaren waarom mensen paranoïde zijn. Mensen met schizofrenie kunnen daar ook last van hebben. “Zij blijven denken dat hun voorspellingen fout zijn,” vertelt expert Chris Frith. En dat leidt tot wantrouwen en paranoïde gedrag.