des1

Nabij onze Melkweg zijn hoogstwaarschijnlijk opnieuw acht dwergsterrenstelsels ontdekt. En daarmee is onze buurt drukbevolkter dan gedacht.

Het dichtstbijzijnde object dat in de optiek van de wetenschappers hoogstwaarschijnlijk een dwergsterrenstelsel is, bevindt zich op zo’n 80.000 lichtjaar afstand. Het verste object is 700.000 lichtjaar van ons verwijderd. De vermoedelijke dwergsterrenstels zijn gemiddeld ongeveer een miljard keer minder helder dan de Melkweg en een miljoen keer minder zwaar. Het zwakste dwergsterrenstelsel zou slechts 500 sterren tellen (ter vergelijking: onze Melkweg telt er miljarden).

Eerder gezien?
Misschien bekruipt je een déjà vu-gevoel. Terecht. Eerder dit jaar stelden onderzoekers dat ze negen dwergsterrenstelsels ontdekt hadden in de buurt van onze Melkweg. Die dwergsterrenstelsels werden net als de dwergsterrenstelsels die nu zijn ontdekt, opgespoord tijdens de Dark Energy Survey (DES). Tijdens dit onderzoek hopen wetenschappers een beter beeld te krijgen van donkere energie: het mysterieuze goedje waaruit ongeveer 70 procent van het universum bestaat. Daartoe worden foto’s gemaakt van verre sterrenstelsels, maar soms duiken op die foto’s ook sterren op die horen bij dwergsterrenstelsels die veel dichter bij de Melkweg staan.

Nog meer?
Deze dwergsterrenstelsels zijn niet zo helder en alleen te zien wanneer ze dichtbij staan. Voorafgaand aan de Dark Energy Survey waren ons slechts ongeveer 24 dwergsterrenstelsels nabij de Melkweg (ook wel dwergbegeleiders genoemd) bekend. Maar het afgelopen jaar zijn daar dus dankzij DES alleen al zeventien dwergsterrenstelsel bijgekomen. “DES ontdekt sterrenstelsels die zo zwak zijn dat we ze tijdens eerdere onderzoeken moeilijk hadden kunnen ontdekken,” legt Keith Bechtol uit. “De ontdekking van zoveel nieuwe kandidaat-sterrenstelsels kan betekenen dat er nog veel meer te vinden zijn rond de Melkweg.”

Satellieten van satellieten?
De ontdekte objecten bevinden zich vrij dicht bij de Grote en Kleine Magelhaense Wolk: de twee grootste satellietstelsels van de Melkweg. Mogelijk zijn veel van de nieuwe objecten satellietstelsels van deze grotere satellietstelsels. “Dat resultaat zou fascinerend zijn,” stelt onderzoeker Risa Wechsler. “Satellieten van satellieten worden voorspeld door onze modellen van donkere materie.”

Wetenschappers zijn in ieder geval blij met deze ontdekking en ze hopen veel te kunnen leren van deze dwergbegeleiders. Aangenomen wordt dat dwergsterrenstelsels voornamelijk uit donkere materie bestaan. Ongeveer 25 procent van de energie en materie in het universum bestaat uit dit mysterieuze goedje. Door deze dwergsterrenstelsels te bestuderen, kunnen we wellicht ook de eigenschappen van donkere materie achterhalen.