Over zo’n drie miljard jaar is ons sterrenstelsel zo’n 5% groter dan nu.

Dat voorspellen onderzoekers nadat ze andere sterrenstelsels die qua vorm op de Melkweg lijken, bestudeerden. Ze maken hun bevindingen vandaag bekend tijdens een bijeenkomst in het kader van de European Week of Astronomy and Space Science in Liverpool.

Melkweg
Om te begrijpen wat de onderzoekers precies hebben ontdekt, moeten we eerst even goed naar onze Melkweg kijken. Dit sterrenstelsel heeft een diameter van ongeveer 100.000 lichtjaar en telt honderden miljarden sterren, enorme hoeveelheden gas en stof. En dat alles gaat – onder invloed van de zwaartekracht – de interactie met elkaar aan. En die interactie bepaalt dan weer de vorm van het sterrenstelsel. Onze Melkweg is een spiraalsterrenstelsel en bestaat uit de bulge – een centrale verdikking, een schijf met spiraalarmen en een halo.

Een artistieke impressie van onze Melkweg. Afbeelding: NASA / JPL-Caltech / R. Hurt (SSC / Caltech).

In de Melkweg bevinden zich sterren van allerlei leeftijden. Er zijn zware, hete, blauwe sterren die een kort leven beschoren zijn. Maar ook minder zware sterren die uiteindelijk steeds roder worden en het honderden miljarden jaren vol kunnen houden. Die jonge, kortlevende sterren bevinden zich in de schijf van de Melkweg waar nog altijd sterren geboren worden. De oudere sterren domineren ondertussen de bulge en halo.

Groei
Onderzoek heeft uitgewezen dat sommige stervormingsgebieden zich aan het rand van de schijf bevinden en modellen voorspellen dat de nieuwe sterren die hier ontstaan er langzaam maar zeker voor zorgen dat de Melkweg groeit. Maar is dat ook zo? Om daar meer over te kunnen zeggen, richtten onderzoekers de blik op andere spiraalsterrenstelsels. Ze gebruikten daarvoor een telescoop op aarde en twee ruimtetelescopen. Met deze instrumenten keken ze naar de kleuren en bewegingen van sterren aan de rand van de schijf.

Vijf procent groter
Het onderzoek wijst er inderdaad op dat spiraalsterrenstelsels groeien. Afgaand op wat de onderzoekers in andere sterrenstelsels zien, vermoeden ze dat onze Melkweg met ongeveer 500 meter per seconde groeit. “De Melkweg is al vrij groot,” stelt onderzoeker Cristina Martínez-Lombilla. “Maar onze studie laat zien dat in ieder geval het zichtbare deel ervan langzaam groter wordt naarmate er meer sterren aan de rand ontstaan. Het gaat niet snel, maar als je naar de toekomst zou kunnen reizen en over drie miljard jaar naar het sterrenstelsel zou kijken, zou het zo’n 5% groter zijn dan vandaag de dag.”

Reis je nog ietsje verder de toekomst in, dan zie je waarschijnlijk een compleet andere Melkweg. Naar schatting zal ons sterrenstelsel over ongeveer 4 miljard jaar in botsing komen met het nabije Andromedastelsel, waardoor de vorm van beide sterrenstelsels radicaal zal veranderen.