Toe aan een douche? Nieuw onderzoek wijst erop dat onze voorouders dat beter konden inschatten dan de Neanderthaler.

De onderzoekers baseren die conclusie op een onderzoek naar de schedels van moderne mensen en Neanderthalers. Ze ontdekten dat de temporale kwab van Neanderthalers aanzienlijk kleiner was dan die van moderne mensen. Dit deel van de hersenen is betrokken bij het verwerken van taal, sociale vaardigheden en het geheugen. Ook de reukkolf van Neanderthalers blijkt zo’n twaalf procent kleiner te zijn dan die van moderne mensen.

Reukzin
Het wijst erop dat de reukzin van moderne mensen aanzienlijk beter was dan die van Neanderthalers. Hoe groter de reukkolf hoe beter mensen in staat zijn om geuren op te merken en te onderscheiden.

Het brein van een volwassen Neanderthaler (links) en het brein van een volwassen moderne mens (rechts). Afbeelding: MPI for Evolutionary Anthropology / Phillip Gunz.

Belangrijk
De reukzin is één van de oudste zintuigen in gewervelden. En dit zintuig is heel belangrijk. “De reukzin slaapt nooit,” vertelt onderzoeker Antonia Rosas. “Omdat we altijd ademen en geuren ervaren.” Het netwerk van zenuwcellen dat de reukzin verwerkt, valt samen met het netwerk dat zich bezighoudt met emoties en herinneringen. Dat verklaart waarom geuren zulke levendige herinneringen kunnen oproepen.

Verschillen
De reukzin is dus belangrijk. En de Neanderthalers hadden een kleinere reukkolf dan moderne mensen. Maar wat kunnen we daar nu uit concluderen? Heel veel, zo stellen de wetenschappers. Eerder onderzoek heeft bewijzen opgeleverd dat de hersenen van moderne mensen en Neanderthalers zich heel anders hebben ontwikkeld. “Moderne mensen hebben kleinere gezichten en kleinere neuzen dan Neanderthalers,” vertelt onderzoeker Philipp Gunz. “Maar het deel van het brein dat geuren verwerkt, is groter bij moderne mensen.” Onderzoeker Jean-Jacques Hublin vult aan: “Het bewijs dat Neanderthalers en moderne mensen onafhankelijk van elkaar grote hersenen hebben ontwikkeld en dat hun hersenen anders werkten, stapelt zich op.” Dit onderzoek laat zien dat die verschillen ook heel concreet zichtbaar werden. De neus van de Neanderthaler merkte minder op dan die van de moderne mens.

Maar waarom ontwikkelde de mens een grotere reukkolf? Mogelijk heeft dat alles te maken met bepaald gedrag of sociale functies waarvoor de mens een goede reukzin kon gebruiken.