Ze stoppen een vreemde zelfs eten toe, zonder iets terug te verwachten.

Lang werd gedacht dat alleen mensen het deden: vreemden helpen zonder er iets voor terug te verwachten. Maar opnieuw blijkt: we zijn niet zo bijzonder als we zelf denken. Want bonobo’s doen het ook. Dat schrijven onderzoekers in het blad Scientific Reports.

Experiment
De onderzoekers bestudeerden zestien bonobo’s in Kongo. De primaten waren in het wild geboren, maar – nadat hun ouders overleden waren – door mensen opgevangen. De bonobo’s werden één voor één in een kamer geleid die door een hek gescheiden werd van een tweede kamer. Boven die tweede – lege – kamer hing een appel die de bonobo’s vanuit hun eigen kamer konden laten vallen. En dat deden de bonobo’s vier keer vaker wanneer een soortgenoot die lege kamer binnenkwam. En vaak hoefde die soortgenoot daar niet eens om te vragen, maar deden de bonobo’s het uit eigen beweging.

Hulp
Het onderzoek toont volgens de onderzoekers aan dat bonobo’s bereid zijn om vreemden te helpen. Zelfs wanneer ze daar zelf niet direct iets aan overhouden.

“Alle relaties starten met twee vreemden”
Aangenomen wordt dat de besmettelijke geeuw getuigt van een basale vorm van empathie die ’emotionele besmetting’ wordt genoemd en waarbij de stemming van het ene individu vergelijkbare emoties bij anderen oproept. Het experiment met de geeuwen suggereert dan ook dat bonobo’s tot op zekere hoogte onbewust empathie hebben voor vreemden.

Impuls
Het is mogelijk een impuls waar de bonobo’s niet eens echt controle over hebben, zo suggereren de onderzoekers. Ze baseren zich op een tweede experiment waarin bonobo’s filmpjes te zien kregen van neutraal kijkende of geeuwende bonobo’s die ze al dan niet kenden. Eerder onderzoek had al aangetoond dat geeuwen ook onder bonobo’s besmettelijk is: net als mensen zijn bonobo’s sterker geneigd om te geeuwen als ze het een soortgenoot zien doen. Dat gaat onbewust (zie kader). En tijdens het experiment bleken de bonobo’s net zo vaak met een bekende als een onbekende mee te geeuwen.

Maar waar komt die impuls om aardig te zijn voor vreemden dan precies vandaan? Misschien is het antwoord wel heel simpel en willen de apen gewoon een goede eerste indruk achterlaten. De onderzoekers wijzen erop dat vrouwelijke bonobo’s wanneer ze volwassen worden de groep waarin ze het levenslicht zagen, verlaten. Vervolgens creëren ze een heel nieuw sociaal netwerk door contact te leggen met andere volwassen bonobo’s die ze nog nooit eerder ontmoet hebben. “Alle relaties starten met twee vreemden,” stelt onderzoeker Jingzhi Tan. “Je ontmoet een vreemde, maar het kan zijn dat je die nogmaals ontmoet en dat dat individu een toekomstige vriend of bondgenoot is. En je wilt aardig zijn voor iemand die belangrijk voor je kan worden.”