Onderzoek toont aan dat ook bonobo’s rond hun veertigste levensjaar serieus last krijgen van verziendheid.

Wanneer mensen wat ouder worden, kunnen ze moeite krijgen met het lezen van de krant. Ze moeten de krant steeds verder van zich vandaan houden om de letters te kunnen lezen óf een leesbril aanschaffen. En nu blijkt uit onderzoek dat bonobo’s hetzelfde ouderdomskwaaltje hebben, zo schrijven onderzoekers in het blad Current Biology. Natuurlijk komt dat kwaaltje bij bonobo’s niet tot uiting tijdens het lezen van de krant, maar tijdens het verzorgen van elkaars vacht.

Een bonobo. Afbeelding: Hans Hillewaert (via Wikimedia Commons).

Een bonobo. Afbeelding: Hans Hillewaert (via Wikimedia Commons).

Verder weg
De onderzoekers deden deze ontdekking tijdens het observeren van een aantal bonobo’s. “Op een dag zag ik – samen met een andere onderzoeker – dat de oudste mannelijke bonobo Ten de vacht van Jeudi verzorgde,” vertelt onderzoeker Heungjin Ryu. “Ten moest zijn arm strekken om Jeudi te kunnen verzorgen en alleen wanneer hij iets in de vacht vond, kwam hij dichterbij om het met zijn mond te verwijderen. Het was grappig om te zien hoe hij de vacht van Jeudi verzorgde.”

Nader onderzoek
Nader onderzoek wees uit dat Ten echter niet de enige bonobo was die op deze manier vachten verzorgde. De onderzoekers bestudeerden veertien wilde bonobo’s die tussen de 11 en 45 jaar oud waren. Ze ontdekten dat de bonobo’s hun armen naarmate ze ouder werden, steeds verder strekten tijdens het verzorgen van de vacht van een soortgenoot. De afstand tussen de twee dieren nam naarmate de dieren ouder werden, exponentieel toe.

Voorouder
“We ontdekten dat wilde bonobo’s rond hun veertigste symptomen van verziendheid vertonen,” vertelt Ryu. Daarmee ontstaan hun klachten ongeveer op hetzelfde moment als de verziendheid-klachten van mensen: een familielid van de bonobo. Het suggereert dat de wijze waarop de ogen verouderen weinig veranderd is sinds het moment waarop de gezamenlijke voorouder van de bonobo en mens leefde. Dat is extra opmerkelijk als je bedenkt dat de levensduur van moderne mensen veel langer is dan die van bonobo’s.

Het onderzoek suggereert bovendien dat verziendheid geen gevolg is van een modern leven waarin we veel lezen of naar een beeldscherm staren. Het lijkt in plaats daarvan een heel natuurlijk en heel oud proces te zijn.