De Marssonde van de Verenigde Arabische Emiraten heeft zich zojuist succesvol in een baan rond Mars genesteld.

Grote vreugde in de Verenigde Arabische Emiraten. De allereerste Marsmissie is direct een groot succes. De in juli 2020 gelanceerde Hope Probe cirkelt nu in een baan rond Mars. Het is een enorme primeur voor de Verenigde Arabische Emiraten, die tot voor kort enkel ervaring hadden met het lanceren van aardobserverende satellieten.

Spannend
De Hope Probe werd afgelopen zomer vanuit Japan gelanceerd. Na een succesvolle lancering wachtte een reis van 480 miljoen kilometer. Ook die verliep voorspoedig en nu is de Hope Probe na 204 dagen in de interplanetaire ruimte te hebben vertoefd, dus op de plaats van bestemming gearriveerd.

Vanzelfsprekend was dat zeker niet; het is namelijk nog een hele kunst om een snel reizende sonde af te remmen en in een baan om de rode planeet te dwingen. Vanmiddag stevende de Hope Probe nog met een snelheid van 121.000 kilometer per uur op Mars af. Door de stuwraketten te activeren, moest die snelheid in nog geen drie kwartier tijd terug worden gebracht naar 18.000 kilometer per uur. Om het nog spannender te maken, verdween de Hope Probe tijdens dat afremmen tijdelijk achter Mars, waardoor geen communicatie mogelijk was. Iets na vijven kon er weer contact worden gelegd en volgde het verlossende bericht dat de sonde voldoende was afgeremd en zich nu in een baan om Mars bevindt.

Missie
De Hope Probe zal vanuit deze baan onderzoek gaan doen naar de Martiaanse atmosfeer. Deze bestaat uit tal van lagen, waar we nog steeds niet het fijne van weten. Met behulp van de Emirates Mars Ultraviolet Spectrometer (kortweg EMUS) zal Hope Probe onder meer onderzoek gaan doen naar de interactie tussen de bovenste en onderste lagen van de atmosfeer. Gehoopt wordt dat het meer inzicht geeft in hoe atmosferische gassen precies uit die atmosfeer ontsnappen. Als we dat weten, kunnen we wellicht ook beter gaan begrijpen hoe Mars getransformeerd is van een warme en natte planeet met een dikke atmosfeer tot een koude en droge planeet met een dunne atmosfeer. Daarnaast zal men de Emirates eXploration Imager (kortweg EXI) inzetten om heel scherpe foto’s te maken van de Marsatmosfeer en zo een beter beeld te krijgen van het water, ijs en stof dat zich in deze atmosfeer bevindt.

Er komt nog meer
Het billenknijpen zit er voor de Arabieren op; zij mogen zich gaan verheugen op de wetenschappelijke resultaten van hun sonde. Anders is dat voor de Chinezen en Amerikanen. Hun sondes zijn nog onderweg naar Mars en worden daar de komende dagen verwacht. De Chinese Tianwen-1-missie (eerder ook wel aangeduid als Huoxing-1) moet morgen bij Mars arriveren. De missie bestaat uit een orbiter, lander en rover. De laatste twee zullen overigens pas in het voorjaar op Mars landen. Ondertussen is er ook nog een Amerikaanse Marsrover onderweg; deze moet op 18 februari voet op Mars zetten.

Dat het momenteel zo druk is op en nabij de rode planeet is overigens goed te verklaren. Het heeft alles te maken met de positie van Mars ten opzichte van de aarde. Mars staat wat verder bij de zon vandaan en heeft een bijna twee keer langere omlooptijd dan onze planeet. Het betekent dat de afstand tussen de aarde en Mars varieert: het ene moment loopt de aarde bij Mars vandaan, om deze op het andere moment weer te naderen. Eéns in de twee jaar is de afstand tussen de twee hemellichamen het kleinst en dat is het ideale moment om een missie naar Mars te ondernemen. Ruimtevaartuigen kunnen de rode planeet dan immers relatief snel – en met relatief weinig brandstof – bereiken. Dat ideale moment was afgelopen zomer. En toen zijn in korte tijd dus drie Marsmissies gelanceerd. Die komen nu kort na elkaar bij Mars aan.

De Chinezen hebben iets meer ervaring dan de Arabieren; Tianwen-1 is hun tweede Marsmissie. Daarbij moet wel worden opgemerkt dat de eerst mislukte; de in 2011 gelanceerde Marsorbiter Yinghuo-1 bereikte Mars nooit. De Amerikanen hebben aanzienlijk meer ervaring in huis en naast drie Marsorbiters op dit moment ook nog een operationele Marsrover en -lander op Mars staan. Perseverance zal aan die vloot worden toegevoegd en onder meer actief gaan zoeken naar sporen van leven. De Chinezen hebben een vergelijkbare doelstelling met hun Marsorbiter, -lander en -rover; het trio moet helpen vaststellen of er op de rode planeet – waarvan al bewezen is dat deze in het verleden leefbaar was – ook daadwerkelijk leven is geweest (of misschien zelfs nog steeds is).