dwergsterrenstelsel

Het heelal telt waarschijnlijk veel meer superzware zwarte gaten dan gedacht. Dat is de conclusie van een onderzoek waaruit blijkt dat ook dwergsterrenstelsels een supermassief zwart gat kunnen herbergen.

Astronomen deden hun ontdekking toen ze de gegevens van de Sloan Digital Sky Survey doorspitten. Ze vonden meer dan honderd dwergsterrenstelsels die hoogstwaarschijnlijk een superzwaar zwart gat bevatten. Een opmerkelijke ontdekking: wetenschappers namen aan dat alleen grote sterrenstelsels superzware gaten bevatten.

WIST U DAT…

…het zwarte gat in onze Melkweg twee miljoen jaar geleden explodeerde?

Een zwart gat is eigenlijk niets anders dan sterk geconcentreerde materie. De dichtheid is zo groot dat zelfs licht niet aan de zwaartekracht van het zwarte gat kan ontsnappen. Van bijna alle grote sterrenstelsels die ons bekend zijn, weten we dat ze in hun centrum zo’n superzwaar zwart gat herbergen. Het gaat dan om zwarte gaten die miljoenen of miljarden keer zwaarder zijn dan de zon. Van kleinere sterrenstelsels – ook wel dwergsterrenstelsels genoemd – werd aangenomen dat ze geen superzwaar zwart gat bezaten. Maar die aanname lijkt nu dus op de schop te gaan. “De sterrenstelsels (die wij bestudeerd hebben, red.) zijn qua grootte vergelijkbaar met de Magelhaense Wolken: dwergsterrenstelsels van de Melkweg,” legt onderzoeker Marla Geha uit. “Voorheen dachten we dat zulke sterrenstelsels te klein waren om zulke zware zwarte gaten te bezitten.” De bestudeerde sterrenstelsels herbergen waarschijnlijk zwarte gaten met een massa die ongeveer 100.000 keer groter zijn dan de massa van de zon.

De ontdekking dat ook dwergsterrenstelsels superzware zwarte gaten kunnen bevatten, is belangrijk. De ontdekking kan ons meer inzicht geven in de ontwikkeling van zwarte gaten én het sterrenstelsel waar ze deel van uitmaken. Uit eerder onderzoek is namelijk al gebleken dat er een verband is tussen de massa van het zwarte gat in het centrum van een sterrenstelsel en de ‘bulge’ (een centrale groep sterren in een sterrenstelsel). “De ontdekking van deze dwergsterrenstelsels met zware zwarte gaten erin is een belangrijke stap richting een beter begrip van hoe sterrenstelsels en zwarte gaten zich samen ontwikkelen,” legt onderzoeker Jenny Greene uit. “Deze dwergsterrenstelsels zijn de kleinste sterrenstelsels waarvan we weten dat ze een superzwaar zwart gat herbergen en kunnen aanwijzingen geven over hoe supermassieve zwarte gaten ontstaan.”