Daarmee overtreft het biotechbedrijf het eerder aangekondigde Pfizer-vaccin én het Russische coronavaccin.

Biotechbedrijf Moderna werkt op dit moment hard aan een coronavaccin. En ze blijken op de goede weg te zitten. De eerste resultaten uit de derde fase van klinisch onderzoek suggereert namelijk dat hun vaccin voor maar liefst 94,5 procent effectief is. Hiermee overtreft het vaccin dat van Pfizer en de Russen, die ook onlangs de resultaten van hun kansrijke vaccins presenteerden.

Fase 3
Moderna werkt al enige tijd aan hun veelbelovende coronavaccin, dat mRNA-1273 genoemd. En de eerste en tweede fase werden met succes afgerond. De eerste fase betrof een vrij kleinschalige studie en was vooral ontworpen om te kijken of het vaccin überhaupt een reactie oproept, in welke dosis het vaccin dat doet en of het vaccin veilig is. Tijdens de tweede fase lag de nadruk meer op de effectiviteit. En vervolgens startte het bedrijf in juli met de derde fase van het klinisch onderzoek. Tijdens deze fase werd het vaccin onder 30.000 mensen uitvoerig getest. De helft van hen kreeg het vaccin toegediend en de andere helft een placebo. Het doel van dit onderzoek is om te achterhalen of het vaccin daadwerkelijk kan voorkomen dat mensen (ernstig) ziek worden door SARS-CoV-2.


Effectief
De voorlopige resultaten suggereren nu dat het vaccin veilig is én werkt: zo zou het in maar liefst 94,5 procent van de gevallen bescherming bieden. En dat is bijzonder hoog. De mededeling volgt snel op het nieuws dat Pfizer ook een effectief vaccin in handen heeft, dat voor 90 procent effectief is. Bovendien maakten de Russen deze week bekend dat hun coronavaccin voor 92 procent effectief zou zijn. Moderna lijkt nu dus beide ontwikkelaars te overtreffen.

Resultaten
Het vaccin heeft dus heel wat potentie. “Dit is een cruciaal moment in de ontwikkeling van ons kandidaat-vaccin,” aldus Stéphane Bancel, CEO van Moderna. “We zitten het virus al sinds januari op de hielen met de bedoeling om zoveel mogelijk mensen over de wereld te beschermen. We hebben altijd geweten dat elke dag ertoe doet. Deze positieve tussentijdse analyse van de derde fase van klinisch onderzoek suggereert dat ons vaccin COVID-19 kan voorkomen.”

Hoe werkt het vaccin?
mRNA-1273 is een zogenoemd mRNA-vaccin en werkt net ietsje anders dan de traditionele vaccins. Traditionele vaccins bevatten vaak een verzwakte of dode ziekteverwekker. Door die in het lichaam in te brengen, kan het immuunsysteem antistoffen tegen die ziekteverwekker aan gaan maken. En wanneer je lijf dan eens met een levende of sterkere versie van zo’n ziekteverwekker geconfronteerd wordt, is het al voorbereid en kan het direct in de aanval, waardoor de ziekteverwekker je niet ziek kan maken of de ziekte mild verloopt. Het coronavaccin dat de Russen op dit moment aan het ontwikkelen zijn, houdt deze methode erop na. mRNA-vaccins zijn vrij nieuw en werken anders. Hierbij wordt RNA – eigenlijk de instructies voor het maken van een stukje van de ziekteverwekker – in het lichaam ingespoten. Dit RNA nestelt zich in je cellen, waarna deze de instructies op gaan volgen en dat stukje van de ziekteverwekker – een eiwit – gaan aanmaken en het immuunsysteem er antistoffen tegen kan genereren. Ook het pfizer-vaccin werkt op deze manier.

Op basis van deze bemoedigende tussentijdse gegevens, is Moderna van plan om in de komende weken een aanvraag te doen bij de Amerikaanse Food and Drug Administration om met toestemming het vaccin op de markt te brengen. Als dat wordt goedgekeurd, verwacht het bedrijf tegen het einde van 2020 ongeveer 20 miljoen doses mRNA-1273 gereed te hebben voor verzending in de VS. Het Amerikaanse bedrijf is overigens niet voornemens om alleen de Amerikaanse markt te bedienen. Zo ligt Moderna nog steeds op schema om in 2021 wereldwijd 500 miljoen tot 1 miljard dosissen van het vaccin te produceren.


Optimisme
Hoewel de klinische studie nog niet ten einde is, overheerst toch het optimisme. “We kijken uit naar de volgende mijlpalen terwijl we doorgaan met het verzamelen van gegevens over de veiligheid en werkzaamheid van het vaccin,” zegt Bancel. “We blijven ons inzetten en zijn erop gefocust om een steentje bij te dragen aan het beëindigen van de COVID-19-pandemie.”

Ondertussen grijpt het coronavirus SARS-CoV-2 nog altijd om zich heen. Inmiddels zijn er wereldwijd meer dan 54 miljoen bevestigde besmettingen gemeld. Zo’n 1,3 miljoen mensen zijn door toedoen van het virus overleden. Bovendien neemt het aantal besmettingen in veel Europese landen de laatste paar weken weer in rap tempo toe. De vraag naar een werkend vaccin is dan ook hoog. In totaal zijn er meer dan 100 verschillende vaccins tegen SARS-CoV-2 in ontwikkeling. Een klein aantal daarvan is zover ontwikkeld dat de vaccins getest kunnen worden bij mensen (klinisch onderzoek). Daarnaast kijken onderzoekers momenteel ook of bestaande vaccins iets in de strijd tegen het coronavirus kunnen betekenen. Zo zijn er aanwijzingen dat het mazelenvaccin langlevende immuuncellen genereert die ernstige ontstekingsreacties afremmen en zo mogelijk bescherming kan bieden tegen een ernstig ziekteverloop na infectie door SARS-CoV-2. Hetzelfde geldt mogelijk voor het BCG-vaccin, dat om die reden eerder al bij wijze van proef aan ziekenhuispersoneel en ouderen werd toegediend.