De meeste mensen tussen de 18 en 25 jaar walgen alleen al van het idee.

Onder generatie Z worden jongeren geschaard die nu tussen de 18 en 25 jaar zijn. En het is deze generatie die zich momenteel het hardst inzet voor het klimaat. Maar hoe ver willen ze daar eigenlijk zelf voor gaan? In ieder geval is het eten van kweekvlees nu nog een brug te ver. Want de meeste ‘Zoomers’ walgen alleen al van het idee.

Meer over kweekvlees
Kweekvlees of in-vitrovlees is een proces waarbij vlees wordt gekweekt in een laboratorium met behulp van cellen van een levend dier. Hoe het werkt? Eerst neem je cellen van een gezond dier; koe, varken, kip, wat je maar wilt. Om vervolgens een smakelijke rundvleesburger te maken, zijn er veel spiercellen nodig. Een optie is om te beginnen met embryonale stamcellen, omdat deze snel vermenigvuldigen. Dit zijn cellen uit een embryo die kunnen uitgroeien tot één van de meer dan 200 celtypen in een volwassen lichaam. Optie twee is het gebruik van volwassen stamcellen uit spierweefsel. Deze cellen zijn moeilijker te kweken, maar het is eenvoudiger om er spiercellen van te maken. Voor beide opties is de volgende stap om cellen in een petrischaal te plaatsen en groeiserum toe te voegen, wat de cellen stimuleert om zich te vermenigvuldigen. Hier wordt het een beetje vreemd, de spiercellen moeten worden ‘getraind’ om massa op te bouwen. Er wordt een steiger gebruikt om spanning te creëren, vergelijkbaar met het doen van sit-ups of biceps curls. Zodra de cellen voldoende massa hebben om vellen spiervezels te vormen, kunnen ze worden gemalen. En zo verkrijg je gemalen kweekvlees.

De vleesproductie is één van de belangrijkste oorzaken van de opwarming van de aarde en beslaat grofweg 15-24 procent van alle broeikasgasuitstoot. Het is ook een belangrijke oorzaak van het uitsterven van planten-, dier- en insectensoorten, omdat boerderijen de plaats innemen van bossen en wetlands. Jaarlijks gaan ongeveer 13 miljard voetbalvelden aan bos verloren doordat land wordt omgezet in weides of akkerland. Kweekvlees biedt wat dat betreft volgens sommige onderzoekers uitkomst. “Kweekvlees en andere alternatieven zijn belangrijk omdat ze kunnen helpen de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en tot beter dierenwelzijn kunnen leiden,” stelt onderzoeksleider Diana Bogueva. Bovendien kunnen natuurlijke rijkdommen en biodiversiteit worden gehandhaafd, omdat er weinig of geen land nodig is. Zelfs als het niet vervangt, maar een bijdrage levert aan de totale vleesvoorziening, zou dit de impact aanzienlijk verminderen, zo stellen verschillende wetenschappers.


Generatie Z
Kweekvlees lijkt dus behoorlijk wat voordelen te hebben. En hoewel de stap om kweekvlees te omarmen voor sommige generaties misschien te groot is, zou je zeggen dat generatie Z – de generatie die zich met name zorgen maakt om het milieu en dierenwelzijn – wél bereid zou zijn om kweekvlees te eten. Maar niets blijkt minder waar. Uit een online enquête, uitgevoerd door de Universiteit van Sydney, blijkt namelijk dat de meeste ‘Zoomers’ helemaal niet staan te springen om kweekvlees te eten. “Ondanks hun bekommering om het klimaat blijkt dat de meesten nog niet klaar zijn voor het eten van kweekvlees,” aldus Bogueva.

Smaak
De deelnemers hebben om verschillende redenen twijfels over kweekvlees. Sommigen zagen kweekvlees als een samenzwering die is georkestreerd door de rijken en machtigen van deze wereld en waren vastbesloten zich nooit tot kweekvlees te wenden. Ook de smaak, gezondheid, veiligheid en of het echt een ecologisch duurzamere optie is stelden de Zoomers ter discussie. “Generatie Z is er niet zeker van of kweekvlees daadwerkelijk beter is voor het milieu,” zegt Bogueva.

Duurzamer?
Dat is inderdaad een legitieme vraag. Onderzoekers in een eerdere studie trokken die claim namelijk ook al in twijfel. Volgens hen zou kweekvlees niet per se beter voor het milieu zijn dan ‘gewoon vlees’. En sommige manieren om vlees te ‘kweken’ zijn mogelijk zelfs slechter voor het klimaat dan de traditionele veeteelt. Dat komt deels omdat het nu nog onduidelijk is hoe kweekvlees op grote schaal geproduceerd gaat worden. Mogelijk is daar ook behoorlijk wat energie voor nodig. En zolang die energie niet duurzaam is, kan ook kweekvlees dus een bijdrage leveren aan de opwarming van de aarde.


Twee groepen
Ondanks het gebrek aan enthousiasme van generatie Z voor het nieuwe vleesalternatief, gelooft 41 procent van de ondervraagden wel dat het een levensvatbare voedingsbron zou kunnen zijn, met name vanwege de noodzaak om over te schakelen op duurzamere voedselopties en om het dierenwelzijn te verbeteren. “De deelnemers kunnen eigenlijk onderverdeeld worden in twee groepen,” stelt Bogueva. “De tegenstanders omschrijven kweekvlees als ‘nog een ding waar onze generatie zich zorgen om moet maken’ en twijfelen aan de motivaties van degenen die het ontwikkelen. Aan de andere kant beschrijven de voorstanders het als ‘geld dat geïnvesteerd wordt in een goed doel’ en ‘een slimme zet’ door mensen die ‘gevorderde denkers’ zijn.”

De percentages
– 17 procent van de ondervraagden wijst alle vleesalternatieven af, inclusief kweekvlees, omdat het chemisch geproduceerd én zwaar verwerkt is;
– 11 procent wijst alle vleesalternatieven, maar is voor het eten van meer groente en fruit en volgt liever een meer vegetarisch dieet;
– 35 procent wijst kweekvlees en het eten van insecten af, maar is voor plantaardige alternatieven;
– 28 procent is van mening dat kweekvlees acceptabel of mogelijk acceptabel is als de technologie verder ontwikkeld zou worden;
– 9 procent staat achter het eten van insecten, maar wijst kweekvlees af omdat het te kunstmatig en niet natuurlijk is.

Het lijkt er dus op dat ook generatie Z nog niet klaar is voor kweekvlees. Maar wat ligt hier precies aan ten grondslag? “Deze generatie beschikt over een enorme hoeveelheid informatie binnen handbereik,” zegt Bogueva. “Tegelijkertijd zijn ze bezorgd dat hen de erfenis van uitbuitend kapitalisme zal worden nagelaten waarbij slechts enkelen profiteren ten koste van velen. Ze zijn getuige geweest van dergelijk gedrag resulterend in klimaatverandering. En nu zijn ze bang dat zich een soortgelijk scenario zal voltrekken met betrekking tot voedsel, vooral nu investeerders streven naar een bredere acceptatie van kweekvlees.”

Je zou dus kunnen stellen dat generatie Z de ontwikkeling van kweekvlees met argusogen gadeslaat. Maar of dit wantrouwen jegens kweekvlees terecht is? We gaan het zien.