Mogelijk hebben onze hersenen hun eigen microbioom.

Dat hebben onderzoekers bekend gemaakt tijdens een jaarlijkse bijeenkomst van de Society for Neuroscience. Het is een behoorlijk baanbrekende ontdekking die – als vervolgonderzoek deze resultaten reproduceren kan – meer inzicht kan geven in de invloed die bacteriën op ons lichaam en gedrag hebben.

Mensen
De onderzoekers bestudeerden hersenweefsel van mensen die reeds overleden waren en troffen in alle stukjes brein waar ze zich over bogen bacteriën aan. Hoeveel bacteriën de onderzoekers aantroffen, bleek wel te verschillen. Zo werden er grote hoeveelheden bacteriën aangetroffen in de hippocampus en prefrontale cortex, maar heel weinig in het zogenoemde corpus striatum (een gebied in de grote hersenen).

Muizen
Natuurlijk kan het zijn dat deze bacteriën pas na het overlijden van deze mensen in het brein zijn beland. Kortom: het is nog niet direct hard bewijs dat er in het levende brein bacteriën te vinden zijn. En daarom besloten de onderzoekers nog een stap verder te gaan en de hersenen van muizen te bestuderen, kort nadat deze muizen waren doodgegaan. Maar ook in deze situatie werden er bacteriën in het brein aangetroffen, juist ook op de plekken waar de onderzoekers ze in het menselijk hersenweefsel met name hadden gezien. Het idee dat het een postmortem verschijnsel is, wordt verder onderuit gehaald doordat de onderzoekers zich ook hebben gebogen over muizen wiens hersenen kiemvrij, oftewel steriel waren. Ook deze muizen werden gedood, waarna men direct het hersenweefsel bestudeerde. In deze hersenen werden geen bacteriën aangetroffen. Bovendien wijzen de onderzoekers erop dat de bacteriën in specifieke, diepergelegen delen van het brein opduiken: nog een aanwijzing dat hun aanwezigheid niet het resultaat kan zijn van besmetting.

Het onderzoek is bijzonder interessant. Recente studies hinten er namelijk op dat micro-organismen die in onze darmen leven ook van invloed zijn op de hersenfunctie en het menselijk gedrag. Maar hoe die bacteriën ons brein precies beïnvloeden, is onduidelijk. Eerder werd wel gespeculeerd dat bacteriën in staat zijn om het brein via de bloed-hersenbarrière – deze scheidt de bloedsomloop van het buiten de cellen gelegen hersenvocht – en/of via zenuwen in de darmen te bereiken. Deze studie lijkt die theorie te onderschrijven. De onderzoekers wijzen erop dat bacteriën aangetroffen zijn nabij die bloed-hersenbarrière en zenuwvezels. “Het is momenteel onduidelijk welke route de bacteriën volgen om het brein binnen te gaan, maar dat ze zijn aangetroffen in zenuwvezels en nabij de bloed-hersenbarrière onderschrijft eerdere speculaties,” zo schrijven de onderzoekers.