Net zoals bij mensen heb je ook in een koeienstal optimisten en pessimisten.

Dat stellen wetenschappers in een nieuw onderzoek dat gepubliceerd is in het blad Scientific Reports. Volgens de onderzoekers is het begrijpen van deze individuele persoonlijkheidskenmerken belangrijk om erop toe te zien dat de dieren goed worden behandeld.

Melkbeloning
Voor het experiment verzamelden de onderzoekers 22 kalfjes die werden getraind om te snappen welke keuze tot een beloning zou leiden. Elke kalf werd een kleine stal ingeleid. Daar liepen ze tegen een muur aan met daarin vijf gaten die in een horizontale lijn waren opgesteld. Het gat aan de ene kant bevatte een fles melk, terwijl in het gat aan de andere kant een lege drinkfles was gestopt. Daarnaast werd er bij de laatstgenoemde kant ook nog een bries lucht in het gezicht van het kalfje geblazen. De kalfjes leerden al snel bij welke fles ze moesten zijn om een slokje melk te kunnen nuttigen.

Optimist of pessimist?
Nadat de kalfjes getraind waren, startte het echte experiment. De onderzoekers plaatsten in een van de drie tussenliggende gaten een derde drinkfles, om op die manier de koe in verwarring te brengen. Zou hij ook bij deze fles een beloning kunnen verwachten? De onderzoekers voorspelden dat de optimistische kalveren naar deze derde drinkfles toe durfden te stappen. Zelfs als deze dicht in de buurt kwam van het gat die hen eerder op een lege drinkfles en een bries lucht trakteerde. Daarentegen zouden de pessimistische kalfjes de derde drinkfles vermijden, ook als deze zich in de buurt van de eerdere volle fles melk bevond.

Angstig

De onderzoekers wilden ook door middel van persoonlijkheidstesten uitzoeken hoe angstig elk individueel kalfje was. Dit deden ze door hun reactie te pijlen op onbekende situaties, zoals de aanwezigheid van een vreemd persoon of vreemd voorwerp. Hieruit bleek dat angst en pessimisme nauw met elkaar verbonden zijn.

Uitkomst
Hoewel de reacties van de kalfjes onderling van elkaar verschilden, bleven ze allemaal wel consistent in hun eigen beslissing. Zo bleven de kalfjes die de eerste keer voor een optimistische benadering kozen na een tussenpoos van drie weken nog steeds optimistisch. Hetzelfde gold voor de pessimistische kalfjes. Hiermee concludeerden de onderzoekers dat pessimisme een consequent, individueel kenmerk is, en dus niet alleen maar het resultaat van een tijdelijke stemming of emotie.

Stress
Dat optimisme en pessimisme karaktereigenschappen zijn bij mensen is niets nieuws, maar er is tot op heden nog maar weinig werk verricht om dergelijke persoonlijkheidskenmerken bij boerderijdieren vast te stellen. Dit onderzoek is een stap in die richting. “Soms denken we bij koeien alleen maar aan de hele kudde, ook al bestaat deze kudde uit verschillende individuen die allemaal anders omgaan met stressvolle gebeurtenissen,” zegt onderzoeker Marina von Keyserlingk. “Het is belangrijk om rekening te houden met het perspectief van elk individu. Want zelfs als de omstandigheden in een stal goed zijn, kunnen sommige dieren alsnog stress ervaren.”

De onderzoekers willen nu in een vervolgonderzoek gaan begrijpen welke omstandigheden – bijvoorbeeld al in de opvoeding – ervoor zorgen dat een dier een goed leven heeft. “Meer pessimistische kalfjes kunnen bijvoorbeeld een ander soort onderkomen of verzorging nodig hebben,” concludeert Von Keyserlingk.