tau bootis

In de zoektocht naar leven moeten we ons zeker niet beperken tot planeten die cirkelen om sterren die net zo zwaar of lichter zijn als onze eigen zon. Ook rond de zwaardere F-type sterren is wellicht leven te vinden. Dat stellen Amerikaanse onderzoekers.

Sterren zijn er in allerlei soorten en maten. Om het overzichtelijk te houden, hebben onderzoekers ze in zeven categorieën – die aangeduid worden met een letter – ingedeeld. Onze zon is bijvoorbeeld een G-type ster.

Niet hopeloos
Tot op heden richten onderzoekers zich in hun zoektocht naar buitenaards leven op sterren uit dezelfde categorie als onze eigen zon. Ook wordt er wel gekeken naar sterren van het K- en M-type. Deze sterren hebben een nog kleinere massa dan onze zon. Voor de zwaardere F-type sterren is weinig belangstelling. Ze zijn niet alleen zwaarder en zeldzamer, maar ook warmer en geven meer ultraviolette straling af. Vandaar dat onderzoekers eigenlijk altijd dachten dat rond zulke sterren waarschijnlijk toch geen leven te vinden is. Maar we hebben de sterren te snel afgeschreven, vinden onderzoekers van de universiteit van Texas (Arlington). “F-type sterren zijn niet hopeloos,” stelt onderzoeker Manfred Cuntz.

Leefbare zone: hoe zit het ook alweer?
De leefbare zone rond een ster is een denkbeeldige zone waarin vloeibaar water kan bestaan. Die zone mag zich niet te dicht bij de ster bevinden (omdat water daar verdampt), maar ook niet te ver weg (omdat water daar bevriest).

Leefbare zone
Cuntz trekt die conclusie nadat hij – in samenwerking met Mexicaanse onderzoekers – de F-type sterren nog eens onder de loep nam. De onderzoekers concluderen dat de F-type sterren een bredere leefbare zone hebben en daarom onze aandacht verdienen wanneer we op zoek zijn naar plekken waar wellicht buitenaards leven te vinden is.

Ultraviolette straling
Een interessante gedachte. Maar hoe zit het dan met die ultraviolette straling? Die straling kan een gevaar vormen voor het leven zoals wij dat kennen, omdat het op koolstof gebaseerde macromoleculen die nodig zijn voor de totstandkoming van dat leven, beschadigt. Om een inschatting te maken van de risico’s die de ultraviolette straling met zich meebrengt, vergeleken de onderzoekers de mate waarin DNA op aarde door ultraviolet licht wordt aangetast met de mate waarin DNA op planeten rond F-type sterren wordt aangetast. De onderzoekers voerden verschillende berekeningen uit en richtten zich daarbij op verschillende soorten F-type sterren, op verschillende momenten in hun ontwikkeling. De resultaten vallen mee. In enkele gevallen bleken de beschadigingen van het DNA op exoplaneten rond F-type sterren vergelijkbaar te zijn met de beschadigingen op aarde. En wanneer we ervan uitgaan dat de exoplaneten over een atmosfeer beschikken, nam de mate waarin DNA beschadigde nog verder af.

F-type ster
Een bekende nabije F-type ster is tau Boötis. Rond deze ster cirkelen ook planeten.

Zeker op planeten in het buitenste deel van de leefbare zones rond F-type sterren hoeft UV-straling geen probleem te zijn voor het ontstaan en evolueren van leven, zo concluderen de onderzoekers in het blad International Journal of Astrobiology. Nader onderzoek is nu nodig om te bevestigen dat we F-type sterren niet over het hoofd mogen zien wanneer we zoeken naar buitenaards leven.