NASA kan geen contact meer krijgen met de sonde die twee objecten in de planetoïdengordel bezocht.

Na elf jaar lang trouwe dienst te hebben gedaan, is het einde gekomen voor ruimtesonde Dawn. Hiermee wordt er een punt gezet achter meer dan een decennia aan enerverend onderzoek. Ook Kepler gooide deze week al de handdoek in de ring, waardoor NASA in een paar dagen tijd afscheid moest nemen van twee ambitieuze ruimtevaartuigen.

Dawn
Onderzoekers probeerden de afgelopen dagen via NASA’s Deep Space Network contact te leggen met Dawn. Echter gaf de ruimtesonde geen gehoor. Nadat het team alle mogelijke oorzaken hiervoor afgegaan was, bleef er geen ander optie over dan te concluderen dat het ruimtevaartuig door alle brandstof heen is. “Vandaag vieren we het einde van onze Dawn-missie, de ongelofelijke technische prestaties en de cruciale wetenschap die het ons gaf,” zegt onderzoeker Thomas Zurbuchen.

Primeurs
De reis van Dawn was er één van primeurs. Zo was Dawn de eerste die rond een hemellichaam in het gebied tussen mars en Jupiter cirkelde. Daarnaast was het ruimtevaartuig ook de eerste die een dwergplaneet bezocht en de eerste die in een baan rond een hemellichaam heeft gevlogen, onderzoek deed, en vervolgens doorvloog naar een ander hemellichaam.

Planetoïdengordel
Ruimtevaartuig Dawn werd in 2007 gelanceerd en bezocht de twee grootste objecten in de planetoïdengordel. Na een reis van een slordige 6,9 miljard kilometer, kwam Dawn in 2011 aan bij Vesta en bezocht vervolgens in 2015 de dwergplaneet Ceres. “De verbazingwekkende beelden en gegevens die Dawn verzamelden van Vesta en Ceres zijn van cruciaal belang voor het begrijpen van de geschiedenis en evolutie van ons zonnestelsel,” aldus Zurbuchen. Dawn’s experimenten stelden astronomen in staat om twee planeetachtige werelden – die heel anders evolueerden – met elkaar te vergelijken. Zo toonde Dawn onder andere aan hoe belangrijk de locatie is voor de manier waarop objecten in het vroege zonnestelsel zijn gevormd en zich ontwikkelden. Daarnaast versterkte het ruimtevaartuig ook het idee dat dwergplaneten oceanen herbergden – en mogelijk nog steeds doen.

De laatste blik van Dawn op dwergplaneet Ceres voordat het doek voor de ruimtesonde viel. Afbeelding: NASA/JPL-Caltech/UCLA/MPS/DLR/IDA

Datasets
Hoewel Dawn zelf met pensioen is, laat de ruimtesonde een berg aan gegevens achter waar onderzoekers de komende tijd nog wel even zoet mee zijn. “De datasets van Dawn zullen nauwkeurig doorgespit worden om te onderzoeken waar en wanneer leven in ons zonnestelsel zich zou kunnen hebben gevormd,” zegt onderzoeksleider Carol Raymond. Daarnaast zijn Vesta en Ceres ook belangrijk voor de studie naar verre planetaire systemen, omdat ze tipje van de sluier oplichten over de omstandigheden rondom jonge sterren.

Op dit moment bevindt Dawn zich in een baan rond de dwergplaneet Ceres, waar het de komende tientallen jaren zal vertoeven. Zo wil NASA voorkomen dat het ruimtevaartuig op Ceres crasht, aangezien de dwergplaneet erg interessant is voor verder onderzoek naar de ontwikkeling van leven. Daarom ontwierp de ruimtevaartorganisatie strikte beschermingsprotocollen. De onderzoekers kijken met een glimlach terug op de ruimtereis van Dawn. “De eisen die we aan Dawn stelden, waren enorm maar het ging elke keer weer goed,” zegt onderzoeker Marc Rayman. “Het is moeilijk om afscheid te nemen van dit fantastische ruimteschip, maar het is tijd.”