Een arm kuiken moet de waarschijnlijk opzettelijke aanval met de dood bekopen.

Als je een aantal roofdieren zou moeten opsommen, zou de schildpad vast niet in je rijtje zijn beland. Toch toont een nieuwe studie aan dat deze normaliter vegetarische dieren een gemakkelijke prooi niet zomaar laten gaan. “Ik kon niet geloven wat ik zag,” zegt onderzoeker Justin Gerlach. “Het was afschuwelijk en geweldig tegelijk.”

Tafereel
Onderzoekers zijn in de dichtbegroeide bossen op het eiland Frégate van de Seychellen op een bijzonder tafereel gestuit. Een volwassen vrouwelijke schildpad komt opeens oog in oog te staan met een op een stam gestrand kuiken. In plaats van zich te wenden tot de smakelijke omringende groene blaadjes, loopt de schildpad regelrecht op het arme kuiken af. “Ze liep er echt doelbewust naar toe,” schetst Gerlach. “Dit was heel, heel vreemd en totaal verschillend van normaal schildpaddengedrag.”

Hap, slik, weg
Langzaam – maar dan ook echt héél langzaam – komt de schildpad dichterbij. Als ze vervolgens op bijtafstand komt, reikt ze met open bek naar het kuiken. Het arme dier probeert zichzelf nog te verdedigen door naar de schildpad te pikken, maar de pogingen zijn tevergeefs. Zodra hij het einde van de stam bereikt en nergens anders meer heen kan, verplettert de schildpad met haar kaken het jonge vogeltje. Het slappe kuiken valt van de stam op de grond, waarna de schildpad naar beneden klimt en het in zijn geheel opschrokt. Het macabere tafereel duurt in totaal zo’n zeven minuten.

Bekijk hier de vrij morbide beelden.

Geplande aanval
De video biedt één van de eerste definitieve bewijzen van een opzettelijke, geplande aanval van een vrij moordzuchtige schildpad. Waarom de onderzoekers vermoeden dat het opzettelijk is? Ten eerste nadert de schildpad het kuiken met haar kaken open en tong ingetrokken, wat volgens Gerlach kenmerkend is voor agressief schildpaddengedrag. “Alsof het kuiken iets is dat gedood moest worden, in plaats van gewoon iets om te eten.”

Daarnaast lijkt het er volgens de onderzoekers op dat de schildpad ervaring heeft met het vangen van stern kuikens op omgevallen boomstammen. Sternen zijn in bomen nestelende vogels. Wanneer kuikens uit het nest tuimelen, is hun instinct om koste wat het kost de grond te vermijden. Dit is waarschijnlijk de reden dat het kuiken star op de boomstam blijft zitten, zelfs toen de schildpad dichterbij kroop. “Het lijkt alsof de schildpad met succes eerder heeft gejaagd,” zegt Gerlach. “Ze leek echt te weten wat ze deed.”

Jagers
Deze schildpad kan dan wel een ervaren jager zijn, er blijven nog veel vragen bestaan over hoeveel schildpadden zich hieraan schuldig maken, hoe vaak ze jagen en of dit ook op andere plekken gebeurt. “Gaat het om een populatie schildpadden die een nieuw type gedrag ontwikkelt met evolutionaire implicaties, of is het op dit moment gewoon een interessante observatie?” vraagt ​​Gerlach zich hardop af.

Vlees
In ieder geval bevestigt de video dat schildpadden zo af en toe best wel een stukje vlees lusten. Dat bleek eerder ook al uit meldingen van schildpadden die vlees, botten en schelpen verorberden. “Maar voorheen was het altijd onmogelijk om te zeggen of de schildpad het dier ook eigenhandig had gedood, of dat het toevallig op een dier was gaan zitten en het gemakshalve doodgedrukt aantrof,” vertelt Gerlach.

Prooien
De studie toont onomstotelijk aan dat een succesvol roofdier niet altijd over de snelste poten of reflexen hoeft te beschikken om een prooi te vangen. Hoewel mensen de snelheid van schildpadden – of nouja, het gebrek daaraan – vaak in verband brengen met eenvoudige en welwillende herbivoren gewoonten, breiden deze reptielen zo af en toe dus hun dieet een beetje uit. En mogelijk staan er niet alleen vogeltjes op het menu. Zolang een prooi langzaam genoeg is, waarom zou je het dan niet eten? “Er zijn veel verhalen over schildpadden die bijvoorbeeld slakkenhuizen eten voor het calcium dat erin zit,” zegt Gerlach. “Maar ik zie eigenlijk niet in waarom ze ook niet systematisch de slak erbij opslokken.”

Of dat werkelijk zo is, zal de toekomst moeten uitwijzen. In ieder geval weet Gerlach één ding zeker: “Het is duidelijk dat de schildpad het heerlijk vindt om kuikentjes te eten,” zegt hij. “Vergeleken met het gemak van blaadjes plukken, moest ze voor de vogel heel wat moeite doen.”