The globular star cluster Messier 54

De Very Large Telescope heeft een foto gemaakt van sterrenhoop M54. Deze bolvormige sterrenhoop maakt geen deel uit van ons Melkwegstelsel, maar van het kleine Sagittarius-dwergstelsel net buiten de Melkweg. Uit een analyse blijkt dat de sterren in deze sterrenhoop weinig lithium bevatten.

Het is één van de grootste vraagstukken van de moderne astronomie: hoe komt het dat sterren zo weinig lithium bevatten?

De oorsprong van lithium
Het lichte chemische element lithium dat nu aanwezig is in het heelal is voor een groot deel gevormd tijdens de oerknal. Dit geldt ook voor de elementen waterstof en helium, maar dan in veel kleinere hoeveelheden. Astronomen kunnen nauwkeurig berekenen hoeveel lithium er in het vroege heelal aanwezig moet zijn geweest. Daaruit valt af te leiden hoeveel lithium de oudste sterren moeten bezitten. Helaas blijkt dit niet te kloppen. Sterren in ons Melkwegstelsel bevatten circa drie keer minder lithium dan verwacht.

Lithiumprobleem onopgelost
Tot op heden slaagden wetenschappers er in om alleen de hoeveelheid lithium van sterren in de Melkweg te meten. Nu kondigen onderzoekers aan dat ook de sterren van M54 zijn geanalyseerd. Daarbij is vastgesteld dat het lithiumgehalte van deze sterren vergelijkbaar is met dat van sterren in het Melkwegstelsel. Het lithiumprobleem blijft onopgelost.

Exotisch object
Wat overblijft is een bijzonder kiekje, waarop duizenden, opeengepakte sterren te zien zijn. Een exotisch object, want in onze eigen Melkweg cirkelen slechts iets meer dan 150 bolvormige sterrenhopen.