Wetenschappers hebben ontdekt dat ook sterrenstelsels recyclen. Zo verlengen ze hun leven. Maar lang niet alle stelsels zijn zo slim.

De wetenschappers bestudeerden met behulp van de Hubble-telescoop zo’n veertig sterrenstelsels. Ze richtten zich met name op het gas dat zich rond deze stelsels bevond en die gaswolken bleken veel groter dan gedacht. Maar er zijn meer opmerkelijke conclusies te trekken. Zo bevinden zich in deze wolken evenveel zware elementen als tussen de sterren in het sterrenstelsel.

Twee soorten sterrenstelsels. Bovenaan: een sterrenstelsel dat al het gas wegdrijft en uiteindelijk stopt met het produceren van sterren. Onderaan: een sterrenstelsel dat gassen hergebruikt en dus heel lang mee kan gaan. Afbeelding: NASA, ESA, and A. Feild (STScI).

Sterren
Waar komen deze zware elementen vandaan? Er is maar één mogelijkheid: ze zijn in sterren ontstaan en zijn het afvalproduct van supernova’s. Blijkbaar gooien sterrenstelsels dat afval niet weg, maar houden het dicht bij zich. En vroeg of laat komt het weer in het sterrenstelsel terecht en vormt het een bouwblok voor nieuwe sterren en planeten.

Bent u gerecycled?
En daar blijft het niet bij. Het gerecyclede sterrenstof is ook een bouwblok voor complex organisch materiaal waar uiteindelijk leven uit kan ontstaan. Het zou dan ook zomaar kunnen dat u gerecycled materiaal bent, zo legt onderzoeker Jason Tumlinson uit. “Je lichaam bestaat voor zeventig procent uit water en elk watermolecuul bevat een zuurstofatoom. Volgens de theoretici is de tijd die onze Melkweg nodig heeft om te recyclen ongeveer één miljard jaar. Dus dat betekent mogelijk dat materiaal in je lichaam al tien keer in de geschiedenis van ons sterrenstelsel gerecycled is.”

Maar lang niet elk sterrenstelsel gaat zo zorgvuldig met grondstoffen om, zo ontdekten de onderzoekers. Er zijn ook sterrenstelsels die de gassen niet bij zich kunnen houden. Alleen sterrenstelsels die heel langzaam sterren produceren, slagen erin om afvalgassen te verzamelen. Het verhaal van sterrenstelsels die niet recyclen, is een tikje triest. Hun gassen belanden in de ruimte en kunnen niet worden gerecycled. En dat heeft verstrekkende gevolgen. Want zo’n sterrenstelsel is veel sneller door zijn materiaal heen en stopt dus ook veel sneller met het produceren van sterren.

Het volledige onderzoek is terug te vinden in het blad Science.