Voyager 2 is – na Voyager 1 – de tweede door mensen gebouwde ruimtesonde die het zonnestelsel verlaat.

Het is slechts een kwestie van tijd voordat ruimtevaartuig Voyager 2 achter zijn broer aan de interstellaire ruimte in vliegt. Al elf jaar lang reist de sonde door de buitenste laag van de heliosfeer (een enorme bubbel rond de zon en de planeten waarin de zonnewind de overheersende stroom van deeltjes is). En nu lijkt het erop dat ook Voyager 2 het diepe onbekende in duikt.

Over de Voyager-missie
Ruimtesonde Voyager 2 werd in 1977 gelanceerd, een paar weekjes eerder dan zijn broer Voyager 1. Beide sondes vliegen nu al 40 jaar rond. Daarmee zijn het niet alleen de langst werkende ruimtesonde ooit, ze breken bovendien alle records al het gaat over de afstand die ze tot op heden hebben afgelegd. Geen enkel ruimtevaartuig heeft het zo ver geschopt als Voyager 1 en Voyager 2. Eerstgenoemde sonde bevindt zich inmiddels op een slordige 21 miljard kilometer afstand van de aarde. En Voyager 2 is bijna 18 miljard kilometer van ons verwijderd. Op die enorme afstand van de aarde snellen beide sondes met een onvoorstelbare snelheid van zo’n 48.280 kilometer per uur voort, in een omgeving waar nog geen enkele door mensen gebouwde sonde ooit geweest is.

Kosmische straling
Eind augustus detecteerde een van de instrumenten aan boord van Voyager 2 een toename van vijf procent van kosmische straling. Kosmische stralen zijn snel bewegende deeltjes die ontstaan buiten het zonnestelsel. Met dit gegeven, en het feit dat de ruimtesonde al bijna 17,7 miljard kilometer van huis is, gaan wetenschappers ervan uit hij dicht bij de grens van het zonnestelsel is.

Toename
Sommige kosmische straling wordt geblokkeerd door de heliosfeer. Maar naarmate de grens naar de interstellaire ruimte dichterbij komt, verwachten wetenschappers dat de kosmische straling alsmaar zal toenemen. In mei 2012 ondervond ook Voyager 1 een toename van kosmische straling. Dat was ongeveer drie maanden voordat de sonde de heliopauze (de buitenste grens van de heliosfeer) passeerde en de interstellaire ruimte in dook.

De afbeelding toont de positie van Voyager 1 en Voyager 2 ten opzicht van de heliosfeer. Afbeelding: NASA/JPL-Caltech

Vergelijken
Nu ook Voyager 2 in de buurt van de heliopauze komt, zijn de onderzoekers voor het eerst in staat om de reis van het ene vaartuig met de ander te vergelijken. Echter merken de onderzoekers nuchter op dat elke interstellaire reis uniek is. Voyager 2 bevindt zich daarnaast op een heel andere locatie in de buitenste regio van de heliosfeer dan zijn broer.

Al met al zijn de verwachtingen hoog gespannen en kijken de onderzoekers uit naar het moment dat de sonde het zonnestelsel verlaat. Wanneer dit precies gaat gebeuren, weten de onderzoekers nog niet. “We zien een verandering in de omgeving rond Voyager 2, daar bestaat geen twijfel over,” zegt onderzoeker Ed Stone. “We gaan de komende maanden hoe dan ook veel leren.”