m82

Eerder dit jaar waren onderzoekers getuige van een spectaculaire supernova in een sterrenstelsel elf miljoen lichtjaar hier vandaan. Grote vraag was: hoe ontstond deze supernova? Daar zijn wetenschappers nu uit!

“Supernova’s spelen een fundamentele rol als het gaat om de samenstelling en evolutie van sterrenstelsels aangezien ze verantwoordelijk zijn voor het uitstoten van bijna alle zware elementen die we om ons heen zien, waaronder elementen die niet gevormd kunnen worden in het hart van normale sterren,” vertelt onderzoeker Miguel Pérez-Torres. “In 2011 werd een Nobelprijs uitgereikt voor het gebruik van een Type Ia supernova tijdens het onderzoek dat aantoonde dat het universum steeds sneller uitdijt. Maar het antwoord op de basale vraag: ‘Wat is de oorzaak van een Type Ia supernova?’ bleef een mysterie.”

De supernova
Dat mysterie lijkt nu opgelost. En wel dankzij de supernova 2014J. Begin dit jaar zagen onderzoekers deze supernova – op zo’n elf miljoen lichtjaar van de aarde – ontstaan. Het was de dichtstbijzijnde supernova sinds 1987.

Type Ia
De supernova gaat de boeken in als een Type Ia. Deze supernova’s ontstaan door de explosie van een witte dwergster. Een witte dwergster ontstaat als een ster zonder nucleaire brandstof zit en zijn buitenste lagen afstoot. De witte dwergster kan vervolgens exploderen wanneer zijn massa ongeveer 1,4 keer groter is dan die van de zon.

Samensmelting
Al tientallen jaren vragen onderzoekers zich af wat de exacte oorzaak is van dit type supernova: hoe komt de witte dwergster aan de massa die nodig is om te exploderen? Er zijn door de jaren heen verschillende theorieën over opgesteld. Het onderzoek naar 2014J biedt nu eindelijk duidelijkheid. De meest waarschijnlijke oorzaak van een Type Ia supernova is een samensmelting van twee witte dwergsterren.

“De explosie van een Type Ia supernova is een zeldzame gebeurtenis in het nabije universum,” stelt onderzoeker Rob Beswick. “Supernova 2014J is de dichtstbijzijnde Type Ia supernova sinds 1986 en het is waarschijnlijk dat het nog meer dan honderd jaar duurt voor we zo dichtbij opnieuw een supernova zien. Dit was een geweldige mogelijkheid om meer over deze extreem belangrijke fenomenen en hun onderliggende oorzaak te weten te komen.”