Onderzoekers noemen de bevindingen heel zorgwekkend.

Dat het niet goed gaat met de West-Antarctische ijskap is al enige tijd bekend. Maar gedacht werd dat de Oost-Antarctische ijskap – die grotendeels boven zeeniveau ligt – redelijk tegen de opwarming bestand is. Een nieuw onderzoek toont nu echter aan dat ook de Oost-Antarctische ijskap op bepaalde plekken kan gaan smelten en dat daarvoor niet eens zoveel – maar wel aanhoudende – opwarming nodig is.

Sedimenten
Onderzoekers trekken die conclusie nadat ze zich over mariene sedimenten hebben gebogen. Het gaat om sedimenten die door gletsjers op de bodem van de Zuidelijke Oceaan waren afgezet. De onderzoekers keken daarbij met name naar afzettingen die gedurende een vrij warme periode – aan het eind van het Pleistoceen, toen de temperaturen ongeveer net zo hoog waren als ze naar verwachting in de loop van deze eeuw zullen zijn – waren achtergelaten. “We ontdekten dat de meest extreme veranderingen in de ijskap optraden tijdens twee interglacialen – 125.000 en 400.000 jaar geleden – toen de wereldwijde zeespiegel enkele meters hoger lag dan vandaag de dag,” vertelt onderzoeker Kevin Welsh. En dat heeft implicaties voor de nabije toekomt, zo denken de onderzoekers. “Deze perioden kunnen vergelijkbaar zijn met het toekomstige klimaat en het lijkt aannemelijk dat het ijsverlies van de Oost-Antarctische ijskap bijdroeg aan deze hogere zeespiegel.”

Smelt
“Antarctica (…) bezit ijskappen die enkele kilometers dik zijn en ongeveer de helft van het zoete water op aarde herbergen. De Oost-Antarctische ijskap beslaat ongeveer tweederde van het gebied en omdat de basis ervan grotendeels boven zeeniveau ligt, wordt over het algemeen gedacht dat dit deel minder gevoelig is voor het opwarmende klimaat dan de naastgelegen West-Antarctische ijskap. Maar sommige gebieden (…) liggen onder zeeniveau en bevatten genoeg ijs om de wereldwijde zeespiegel met enkele meters te laten stijgen. Het bewijs dat wij hebben, suggereert dat de ijskap – met de voorspelde 2 graden Celsius opwarming op Antarctica, wanneer deze enkele millennia aanhoudt – op deze locaties zal gaan smelten.”

Onderzoeker David Wilson stelt dat de bevindingen heel zorgwekkend zijn. “Nu de huidige wereldwijde temperatuur al één graad hoger ligt dan tijdens pre-industriële tijden lijkt toekomstig ijsverlies onvermijdelijk als we er niet in slagen om onze CO2-uitstoot te beperken.”