proxima-2

Nog nooit zijn er exoplaneten ontdekt bij de meest nabije ster na onze zon: Proxima Centauri. Maar daar komt binnenkort wellicht verandering in. Astronomen krijgen in oktober 2014 en in februari 2016 twee mooie kansen om op zoek te gaan naar een zusje van de aarde in de buurt van deze rode dwergster.

In oktober 2014 en in februari 2016 gebeurt er namelijk iets bijzonders. Dan beweegt Proxima Centauri voor twee andere sterren langs. Dit is vanaf de aarde goed zichtbaar. Proxima Centauri bevindt zich slechts vier lichtjaar bij ons vandaan, waardoor de hoeksnelheid van Proxima Centauri vrij hoog is. U kunt dit vergelijken met een trein die voor uw neus voorbij raast met aan de horizon een andere trein die net zo snel rijdt. Relatief gezien beweegt de voorste trein veel harder.

Drievoudig sterrensysteem

Proxima Centauri maakt deel uit van een drievoudig sterrensysteem, samen met Alpha Centauri A en B. Hoewel zo’n systeem turbulent is, sluiten wetenschappers niet uit dat er aardachtige planeten rondom Proxima of Alpha Centauri draaien.

Microlensing
Wanneer Proxima Centauri voor één van de twee sterren beweegt, kunnen wetenschappers door middel van gravitationele microlensing aardachtige planeten ontdekken. Deze techniek maakt gebruik van de gelegenheid waarbij licht van een verre ster gebogen en versterkt wordt door het zwaartekrachtsveld van een voorgrondster. De aanwezigheid van een planeet in de buurt van de voorgrondster – in dit geval Proxima Centauri – leidt ertoe dat het licht van de verre ster gedurende korte tijd een stuk helderder wordt.

Telescopen
Bij Proxima Centauri zullen de effecten van gravitationele microlensing extra groot zijn, omdat de afstand tussen deze ster en de aarde zo klein is. Toch blijven de fluctuaties in de helderheid te klein om gezien te worden met de meeste telescopen. Vandaar dat alleen het zware kaliber wordt ingezet, zoals de Hubble-telescoop, de Gaia-ruimtetelescoop en de Very Large Telescope.

Exacte massa
Maar ook als er geen exoplaneten rondom Proxima Centauri zwerven, blijft gravitationele microlensing een interessante techniek om toe te passen. Astronomen kunnen hierdoor namelijk de exacte massa van de ster achterhalen. En het is nuttig om de massa te weten, want hierdoor kunnen wetenschappers de temperatuur, diameter, helderheid en levensduur van de ster vaststellen.