Het papiertje maakt dure en tijdrovende labmetingen in het ziekenhuis overbodig.

Het lichtgevende papiertje is ontwikkeld door onderzoekers uit Japan en Nederland (TU Eindhoven). Het is een geheel nieuwe manier voor het diagnosticeren van infectieziekten waarvoor je slechts drie dingen nodig hebt: het betreffende papiertje, een druppeltje bloed en een digitale camera. Met die ingrediënten kunnen de onderzoekers je binnen 20 minuten vertellen of je een infectieziekte onder de leden hebt.

Hoe werkt het?
Wanneer je een bepaalde infectieziekte onder de leden hebt, zal je lichaam proberen die te bestrijden. Daartoe duiken er bepaalde antilichamen op in het bloed. Met behulp van het oplichtende papier kunnen onderzoekers de concentratie antilichamen vaststellen en zo aantonen of er sprake is van een infectieziekte of niet.

Hier zie je het (sterk uitvergrote) papierstripje met daarop twee tests. Elke test telt drie oplichtende stipjes die het resultaat voor drie verschillende antilichamen weergeven. Met één test kan dus op drie ziekten worden getest. Afbeelding: Bart van Overbeeke.

In het papier zit een zogenoemd lichtgevend sensoreiwit dat in Eindhoven is ontwikkeld. Zodra er een druppeltje bloed op het papiertje valt, brengt dit eiwit een reactie op gang, waarbij blauw licht ontstaat (hierbij speelt een enzym een rol dat bijvoorbeeld ook vuurvliegjes laat oplichten). Vervolgens wordt dat blauwe licht omgezet in groen licht. Tenzij een antilichaam – een stofje dat ons lichaam aanmaakt om virussen en bacteriën te bestrijden – zich aan het sensoreiwit bindt: dan zal het licht blauw blijven. “Hoe blauwer de kleur, hoe hoger de concentratie aan antilichamen,” vertelt onderzoeker Maarten Merkx. Het vereist natuurlijk wel dat je de precieze kleur van de gloed van het papiertje vast kunt stellen. Het enige wat je daarvoor nodig hebt, is een digitale camera (bijvoorbeeld die van je smartphone).

HIV en griep
Experimenten wijzen uit dat het oplichtende papiertje de aanwezigheid van zeker drie typen antilichamen tegelijkertijd kan aantonen: antilichamen voor HIV, griep en knokkelkoorts. Volgens de onderzoekers zou de test al op korte termijn – binnen een paar jaar – op de markt kunnen komen en dure labtesten overbodig kunnen maken.

De onderzoekers zien verschillende toepassingen voor het bijzondere papier. Zo zou het niet alleen ingezet kunnen worden om infectieziekten te bestrijden, maar ook een rol kunnen spelen in de behandeling van kanker of reuma. Dergelijke ziekten worden steeds vaker behandeld met behulp van antilichamen en het papiertje kan gebruikt worden om de dosis van deze ‘medicijnen’ te monitoren en tijdig aan te passen. Daarnaast is de test ook heel geschikt voor gebruik in ontwikkelingslanden, omdat deze heel eenvoudig, handzaam en goedkoop is.