vliegtuig

Wetenschappers hebben muizen genetisch zo aangepast dat ze geen jetlag kunnen krijgen. De experimenten kunnen wel eens leiden tot een pilletje waarmee ook wij mensen aanzienlijk minder last hebben van het tijdsverschil dat ons na een lange vliegreis parten speelt.

Een jetlag ontstaat doordat ons dag- en nachtritme niet meer overeenkomt met het dag- en nachtritme in onze omgeving. Zo’n situatie kan ontstaan als we naar een andere tijdzone vliegen. Bijvoorbeeld een tijdzone waarin het vier uur later is. In die tijdzone wordt het eerder donker dan ons lichaam op basis van het dag- en nachtritme dat het gewend is, verwacht. Het kan wel enkele dagen duren voor ons lichaam aan het nieuwe dag- en nachtritme gewend is. Heel vervelend voor fervente reizigers.

Vasopressine
Japanse onderzoekers komen nu echter wel heel dicht in de buurt van een oplossing. Ze bestudeerden het deel van het brein dat ons dag- en nachtritme regelt. Ze ontdekten dat zich in dit deel van het brein heel veel receptoren ophielden die gevoelig zijn voor het hormoon vasopressine. Dat suggereerde dat dit hormoon een rol speelde bij het regelen van ons dag- en nachtritme.

WIST U DAT…

…onderzoekers recent ontdekten hoe het kan dat een jetlag zo lang duurt?

Muizen
Om uit te zoeken of dat daadwerkelijk zo is, verzamelden de onderzoekers enkele muizen. Ze pasten een deel van deze muizen genetisch gezien zo aan dat deze in het deel van het brein dat hun dag- en nachtritme regelt geen vasopressine-receptoren hadden. Vervolgens probeerden ze de dieren aan een jetlag te helpen door het dag- en nachtritme in hun omgeving te veranderen (bijvoorbeeld door het enkele uren eerder donker en weer licht te laten worden). Normaal raken muizen daardoor – net als wij mensen – helemaal van de kook. Ze hebben een jetlag. Maar de muizen zonder de vasopressine-receptoren kregen geen jetlag. In andere woorden: zij pasten hun interne klok in één keer aan de nieuwe tijdzone aan, zo schrijven de onderzoekers in het blad Science.

Het onderzoek suggereert overduidelijk dat vasopressine een rol speelt bij het ontstaan van de jetlag. Wellicht kunnen we een jetlag dan ook voorkomen (of behandelen) door ons op dit hormoon te richten. Natuurlijk is het niet direct wenselijk om de vasopressinereceptoren net als bij de muizen in het experiment helemaal te verwijderen (ze hebben vast ook nog andere functies). Maar de receptoren met behulp van medicatie blokkeren, is wellicht wel een optie, zo suggereert een tweede experiment onder muizen. “Dat resulteerde in een versneld herstel van de jetlag,” zo stellen de onderzoekers. Wellicht kan de jetlag in de toekomst dan ook met een pilletje verlicht worden. Ideaal voor wereldreizigers of mensen die vaak nachtdienst hebben.