opwarming

Sinds de jaren ’70 warmde onze planeet enkele decennia op rij vrij snel op. Maar de laatste tien tot vijftien jaar lijkt de opwarming een halt toegeroepen: het gaat lang niet meer zo snel. Is de opwarming gestopt? Nee, zo stellen Engelse onderzoekers. De opwarming is gepauzeerd en gaat dus vroeg of laat weer verder.

De gemiddelde wereldwijde oppervlaktetemperatuur is de laatste jaren amper gestegen. Opvallend, aangezien de temperaturen in de periode ervoor wel snel stegen. Sommige mensen stellen dan ook dat de opwarming van de aarde op zijn einde loopt of dat deze in ieder geval wel mee zal vallen. Maar klopt dat wel? Onderzoekers van het Engelse Met Office beten zich in de materie vast en schreven er een drietal papers over.

Opwarming
In het eerste paper tonen ze aan dat de wereldwijde oppervlaktetemperatuur de laatste jaren inderdaad amper gestegen is. Maar dat wil niet zeggen dat de opwarming geen doorgang meer vindt. Er zijn namelijk meer indicatoren die erop wijzen dat de aarde opwarmt en deze hebben de afgelopen jaren – in tegenstelling tot de wereldwijde gemiddelde oppervlaktetemperatuur – wel een consistente trend laten zien. Als voorbeeld noemen de onderzoekers het feit dat het zeeijs op de Noordpool nog steeds in steeds grotere hoeveelheden smelt.

WIST U DAT…

…de meeste wetenschappers het er wel over eens zijn dat de klimaatverandering door mensen veroorzaakt wordt?

Niet ongewoon
Daarnaast tonen de onderzoekers aan dat het niet ongewoon is dat de wereldwijde gemiddelde oppervlaktetemperatuur tijdelijk niet meer zo snel stijgt als voorheen. In hun tweede paper schrijven ze: “Het is duidelijk dat er in het recente verleden andere perioden zijn geweest waarin er een beperkte of geen opwarming van het oppervlak plaatsvond.” De onderzoekers denken dan bijvoorbeeld aan de periode tussen de jaren veertig en zeventig. Dat de opwarming ook toen pauzeerde, wordt geassocieerd met een sterke toename van het aantal aerosolen in de atmosfeer. Deze aerosolen absorberen en weerkaatsen de straling van de zon.

Pauze
Maar waardoor wordt de pauze die ergens in 2000 echt begon, veroorzaakt? Er zijn meerdere verklaringen voor mogelijk. Zo zou het kunnen dat de zon tijdelijk minder hitte afgeeft dan normaal. Ook vulkanische uitbarstingen kunnen een steentje aan de pauze hebben bijgedragen door deeltjes in de atmosfeer te brengen die zonlicht absorberen. Maar de – in de ogen van wetenschappers – belangrijkste theorie omtrent de pauze, draait toch om de oceanen. Niet alleen de oppervlaktetemperatuur van oceanen neemt namelijk toe: ook de watertemperatuur op grotere diepte stijgt. Het lijkt erop dat de oceaan een groot deel van de hitte die normaal gesproken in de atmosfeer blijft hangen, absorbeert. Dat dit – en niet een externe factor, zoals de zon die minder hitte afgeeft – de oorzaak is, wordt onderschreven door satellieten. Deze monitoren namelijk hoeveel warmte onze planeet ontvangt en verlaat. En uit die studies blijkt dat de planeet steeds meer warmte vasthoudt. De aarde warmt dus nog steeds op, alleen heeft dat tijdelijk geen consequenties voor de gemiddelde oppervlaktetemperatuur. En dat komt waarschijnlijk dus door de oceanen.

Maar welke gevolgen heeft deze pauze voor de voorspellingen omtrent klimaatverandering? Wetenschappers voorspellen dat de temperatuur tegen het eind van deze eeuw zo’n twee graden Celsius hoger zullen liggen. Blijven die voorspellingen met deze pauze overeind? Ja, zo benadrukken de onderzoekers. Het gaat tenslotte om een pauze: vroeg of laat komt daar een einde aan en zet de opwarming door. De voorspelde hogere temperaturen komen er dus hoe dan ook, maar wellicht wel ietsje later dan gedacht. “Dit rapport stelt dat de recente pauze in het opwarmen van het oppervlak van de aarde op zichzelf de risico’s die de substantiële opwarming van de aarde tegen het eind van deze eeuw heeft, niet wezenlijk verandert.”