U zult het zich misschien ook al wel afgevraagd hebben toen u de centimeters lange ijspegels en de twintig centimeter dikke sneeuwlaag van uw auto haalde: is dit dan het broeikaseffect? Wetenschappers komen nu met een antwoord: ja! De ijskoude winters die onder meer Europa hard treffen zijn deels het gevolg van de opwarming van de aarde, zo blijkt uit nieuw onderzoek.

Volgens klimaatmodellen is de aarde tegen het einde van deze eeuw zo’n vijf tot zes graden Celsius warmer. Klimaatsceptici grijpen de koudere winters aan om hun argumenten te verstevigen. Een nieuwe studie laat nu echter zien hoe het werkelijk zit.

Minder ijs
De temperaturen op de polen stijgen harder dan de temperaturen waar ook ter wereld. Daardoor is het zeeijs de afgelopen drie decennia met twintig procent teruggelopen. Normaal gesproken weerkaatste dit heldere witte ijs het zonlicht, waardoor het koel bleef. Maar nu stuit de zon niet meer op ijs, maar op donker water. Het wordt niet meer gereflecteerd en versnelt de opwarming van het gebied.

Bron van hitte
Hoe beïnvloedt dat ons winterweer? De warmte van de zon kan dieper doordringen dan ooit en zorgt voor een enorme bron van hitte in de oceanen. “Laten we zeggen dat de oceaan 0 graden Celsius is,” legt onderzoeker Stefan Rahmstorf uit. “Dat is veel warmer van de lucht die in de winter boven het poolgebied hangt. Dus je krijgt een enorme stroom warmte die de atmosfeer van onderen opwarmt. Dat is een grote verandering.”

WIST U DAT…

…door klimaatverandering gevaarlijke chemicaliën vrijkomen?

Poollucht
Die verandering resulteert in een sterk hogedrukgebied boven de zee die normaal met ijs bedekt is. Dit systeem brengt koude poollucht naar Europa. “Recente, strenge winters zoals die van vorig jaar of van 2005-2006 spreken de opwarming van de aarde niet tegen, maar bevestigen het,” concludeert onderzoeker Vladimir Petoukhov.

Door de omstandigheden op de polen is de kans op een strenge winter drie keer zo groot geworden, zo blijkt uit de computermodellen. Een kouder Europa wil niet zeggen dat de opwarming vertraagd wordt. De opwarming zet namelijk door, alleen even niet in Europa. “Als ik naar buiten kijk, zie ik dertig centimeter sneeuw en de thermostaat geeft aan dat het -14 graden Celsius is,” merkt Rahmstorf vanuit Potsdam op. “Op hetzelfde moment is het in Groenland boven nul. En dat in december!”