Onderzoekers tonen aan dat je een orang-oetan nieuwe geluiden kunt leren en het dier dus in staat is om zijn stem te controleren.

Het onderzoek – verschenen in het blad Scientific Reports – werpt een nieuw licht op de evolutie van spraak. Eerder werd gedacht dat mensapen – die nauw aan mensen verwant zijn – geen nieuwe geluiden kunnen leren. En omdat spreken aangeleerd gedrag is, werd aangenomen dat we ons vermogen om te spreken in ieder geval niet van mensapen hebben geërfd. Tevens werd aangenomen dat mensapen niet in staat waren om controle uit te oefenen over hun stem en dus niet in staat waren om klinkerachtige geluiden te produceren.

Toonhoogte
Dit nieuwe onderzoek schept dus een heel ander beeld. De onderzoekers lieten een orang-oetan in een Amerikaanse dierentuin klinker-achtige geluiden horen. Vervolgens keken ze of de aap – Rocky genaamd – het geluid kon imiteren. En daartoe bleek de orang-oetan in staat.

Echt nieuw
Vervolgens vergeleken de onderzoekers de nageaapte geluiden die Rocky maakte met de geluiden van meer dan 120 orang-oetans die in het wild of in gevangenschap leefden. De geluiden die Rocky maakte, bleken heel anders te zijn dan alle geluiden in de database. En daarmee is volgens de onderzoekers aangetoond dat ze Rocky nieuwe geluiden hebben geleerd en dat Rocky in staat is om zijn stem te controleren.

“Aangenomen werd dat geluiden die mensapen maken, voortkomen uit opwinding waar ze verder geen controle over hebben, maar ons onderzoek toont aan dat orang-oetans in staat zijn om de acties van hun stemmen te controleren,” vertelt onderzoeker Adriano Lameira. “Dat wijst erop dat de stemcontrole die mensen hebben weleens afkomstig kan zijn van een voorouder die dezelfde stemcontrole had als orang-oetans (…) Deze laatste onderzoeksresultaten stellen ons in staat om meer te leren over de vocale capaciteiten van vroege mensachtigen die leefden voor de orang-oetan en mensen zich van elkaar afscheidden en te achterhalen hoe het vocale systeem evolueerde tot de spraak van mensen.”