Als u even aan de orchidee Satyrium pumilum wilt ruiken, doet u er goed aan daar nog eens goed over na te denken. De plant trekt bestuivers namelijk op een wel heel opvallende manier aan: de plant produceert de geur van rottend vlees. En die methode is bijzonder effectief, zo blijkt uit onderzoek. Ook al krijgen vliegen niets terug voor de bestuiving: de geur is genoeg om ze naar de orchidee te lokken.

“We weten dat het voor orchideeën heel gewoon is om insecten te misleiden en de bestuiving op zich te laten nemen,” vertelt onderzoeker Timotheüs van der Niet. “We weten ook dat sommige plantensoorten aas kunnen imiteren om vliegen aan te trekken. Wat we niet wisten, is hoe succesvol deze methode is.”

Dambordvliegen
De orchidee Satyrium pumilum moet het van de dambordvliegen hebben en bespeelt ze op doeltreffende wijze. De vliegen zijn dol op dode dieren: ze voeren er hun maden mee. Door de geur van rottend vlees te produceren, weet de orchidee de vliegen steeds weer naar zich toe te lokken.

WIST U DAT…

…er planten zijn die insecten een seksuele ervaring aanbieden in ruil voor bestuiving?

Specialisten
“De bloemen van de orchideeën zijn ongelofelijk gespecialiseerd. Ze (de orchideeën, red.) moeten de vliegen niet alleen helemaal naar binnen krijgen, maar ook nog eens vliegen van een bepaalde grootte aantrekken en in de juiste positie krijgen om de pollen mee te nemen.” Een hele klus. Zeker als u bedenkt dat de orchidee een vlieg helemaal niets te bieden heeft. In tegenstelling tot heel veel andere bloemen gebruikt de orchidee geen nectar om bestuivers te belonen.

Gotcha!
“We ontdekten dat geur een grote rol speelt in het binnenhalen van de vliegen en zelfs in de bloem trekken de verschillende geuren de vlieg naar de juiste plaats om de pollen op te pikken. De combinatie van geur en zicht is onweerstaanbaar voor sommige vliegen.” En de bloem is er steengoed in om de vliegen te beduvelen. “We zagen een vrouwelijke vlieg zelfs larven in een bloem leggen, omdat ze dacht dat het aas was.”

De volledige studie is terug te vinden in het blad Annals of Biology.

Bovenstaande foto is gemaakt door JJ Harrison. De foto hieronder, van de orchidee, is gemaakt door Bernd Haynold (beiden via Wikipedia.org).