maan

Apollo-astronauten namen 45 jaar geleden monsters van het maanoppervlak terug naar de aarde. Wetenschappers troffen kleine hoeveelheden organische materie aan in de vorm van aminozuren. Deze materie blijkt nu zeer waarschijnlijk afkomstig te zijn van onze eigen planeet: de aarde.

Het maanoppervlak is onherbergzaam voor leven. De organische materie op het maanoppervlak moet dus een andere oorsprong hebben. Het is mogelijk dat het hier gaat om vervuiling door aardse aminozuren. Op onze planeet treffen we namelijk overal aminozuren aan. Misschien hebben de astronauten organische materie meegenomen naar de maan of zijn de bodemmonsters vervuild toen ze naar de aarde zijn vervoerd.

Er zijn andere mogelijkheden, namelijk dat zonnewind elementen bevat die aminozuren maken, zoals waterstof, koolstof en stikstof. De elektrisch geladen deeltjes in zonnewind raken vervolgens het maanoppervlak. Of misschien is het organische materiaal afkomstig van asteroïden. In deze ruimtestenen ontstaan aminozuren door chemische reacties.

Aardse vervuiling
Een team van wetenschappers heeft zeven monsters van het maanoppervlak geanalyseerd. In een paper op de website van Geochimica et Cosmochimica Acta beweert het team dat het zeer waarschijnlijk gaat om aardse vervuiling. Zo bevatten de aminozuren veel koolstof-13, terwijl zonnewind daar veel minder van heeft. Daarnaast zijn aminozuurmoleculen er in twee varianten: links en rechts. Ze zijn gespiegelde versies van elkaar, net zoals handen. Op aarde komen alleen linkshandige moleculen voor, terwijl niet-biologische aminozuurmoleculen een mix zijn van linkshandige en rechtshandige moleculen. Het team vond opvallend veel linkshandige moleculen in het maanstof, waardoor de aminozuren geproduceerd zijn door leven. En dan is er één hoofdverdachte: de aarde.

OSIRIS-Rex
De les voor toekomstige ruimtemissies: zorg ervoor dat het oorspronkelijke materiaal niet vervuild kan worden. Niet op de plek zelf, maar ook niet op weg naar aarde of in een laboratorium. Dit geldt vooral voor NASA’s OSIRIS-REx-missie. Deze ruimtesonde wordt volgend jaar gelanceerd en gaat deeltjes verzamelen op de asteroïde Bennu en vervolgens netjes op aarde bezorgen. Daar mag helemaal niets mis gaan. Dit zal waarschijnlijk ook niet gebeuren, omdat wetenschappers anno 2015 vervuiling van monsters serieuzer nemen dan in de jaren zestig van de vorige eeuw.