Onderzoeker Brian Schubert heeft een wel heel bijzondere ontdekking gedaan. Hij trof bacteriën aan in 34.000 jaar oude zoutkristallen. De bacteriën zitten in zeer kleine met vloeistofgevulde ruimtes en zijn nog springlevend. Natuurlijk is die 34.000 jaar de organismen ook niet in de koude kleren gaan zitten: ze planten zich niet meer voort en bewegen ook niet. Ze zijn in een soort winterslaap beland.

Zoutkristallen ontstaan heel snel. Waarschijnlijk waren de bacteriën op de verkeerde plaats op het verkeerde moment en zijn ze tijdens de razendsnelle vorming van de kristallen gevangen geraakt.

Geen energie
“Ze leven, maar gebruiken geen energie om rond te zwemmen,” vertelt Schubert. “En ze planten zich ook niet voort. Ze doen niets, behalve zichzelf in leven houden.” En dat is al een hele kunst in zo’n kleine kristal.

Algen
Dat de bacteriën het zo lang uit hebben gehouden, is vooral te danken aan het feit dat ze niet de enige gevangen zijn. Ook algen zijn het slachtoffer geworden van de snelle vorming van de zoutkristallen. De bacteriën gebruiken de algen waarschijnlijk als voedsel. En dat wijst erop dat zich door de jaren heen in de zoutkristallen een microscopisch ecosysteem heeft gevormd.

DNA
De onderzoekers hopen in de toekomst te kunnen achterhalen hoe de microben erin geslaagd zijn om zolang in leven te blijven. “We weten niet precies wat er aan de hand is,” vertelt onderzoeker Tim Lowenstein. “Ze moeten in staat zijn om hun eigen DNA te herstellen, want DNA raakt door de jaren heen versleten.”

Wakker worden!
De wetenschappers hebben de microben inmiddels wakker gemaakt. Het duurde zo’n twee en een halve maand voordat de organismen uit hun winterslaap kwamen zetten. Kort daarna begonnen ze zichzelf voort te planten. “Ze zijn 34.000 jaar oud en hebben kinderen,” merkt Schubert op.

De bacteriën kunnen wel eens de oudste levende organismen op aarde zijn. Zo’n tien jaar geleden beweerden onderzoekers een bacterie met een leeftijd van 250 miljoen jaar ontdekt te hebben. Maar dat bleef een controversiële claim die nooit echt bewezen werd.

De grote vlekken zijn de algen. De bacteriën zijn moeilijk te zien: het zijn hele kleine zwarte puntjes. Foto: Brian Schubert