Het is mogelijk te verklaren doordat deze eigenschappen nu eenmaal nodig zijn voor complexe sociale interacties.

We hebben meer gemeen met de orka dan we denken. Dat blijkt uit een nieuwe studie gepubliceerd in het tijdschrift Comparative Psychology. Zo kunnen orka’s karaktereigenschappen zoals speelsheid, vrolijkheid en genegenheid vertonen, net zoals mensen en chimpansees.

Eigenschappen
Spaanse onderzoekers bestudeerden de persoonlijkheidstrekken van 24 gevangen orka’s uit verschillende dierentuinen. Zes van de orka’s komen uit het wild, terwijl de rest in de dierentuinen zelf werd geboren. De onderzoekers werkten een lijst van 38 verschillende persoonlijkheidskenmerken af en keken of de orka’s deze eigenschappen vertoonden. Vervolgens vergeleken ze de resultaten met studies naar dezelfde persoonlijkheidskenmerken van mensen en chimpansees. Hieruit blijkt dat orka’s en mensen vooral het speelse, sociale en intieme gemeen hebben. Maar meer nog komen de persoonlijkheidstrekken van orka’s overeen met die van chimpansees. Zo blijkt dat ze allebei veel eigenschappen gemeen hebben die onder de noemer consciëntieusheid (bijvoorbeeld constant, koppig en beschermend) en aanvaardbaarheid (bijvoorbeeld geduldig en vreedzaam) vallen.

Sociale interacties
Hoe kan het eigenlijk dat deze karaktereigenschappen overeenkomen in verschillende dieren die ook nog eens in hele verschillende leefgebieden voorkomen? “Dit valt mogelijk te verklaren doordat deze eigenschappen nodig zijn voor complexe sociale interacties in hechte groepen waarin orka’s maar ook mensen en primaten leven,” zegt onderzoeker Yulán Úbeda. Zo jagen orka’s in groepen, delen ze hun voedsel met anderen en beschikken ze over geavanceerde communicatievaardigheden.

Rouwende orka
Een aantal maanden terug werd de moederorka J35 wereldnieuws, toen ze voor 17 dagen achtereen haar overleden jong voortduwde. Met behulp van andere orka’s uit de groep hield ze het jong voor een kleine drie weken drijvende, terwijl ze ondertussen honderden kilometers aflegde. Was het een actie van verdriet over het verlies van het jong? Dat is tot op heden onzeker. Hoewel het bekend is dat orka’s en dolfijnen hun overleden jongen met zich meevoeren, gebeurde dit nooit voor zo’n lange periode. Verdriet is een complexe emotie, die bij veel dieren niet waargenomen wordt. Echter wijzen onderzoeken uit dat sommige soorten die in hechte groepen leven wel rouwen, waaronder chimpansees, olifanten en giraffen.

Hoewel het onderzoek interessante bevindingen prijsgeeft, is het wel belangrijk om op te merken dat het leven in gevangenschap het karakter van orka’s kan veranderen. Hierdoor kunnen ze bijvoorbeeld emotioneel wat onstabieler raken, of trekken van agressie vertonen. Daarnaast kunnen er ook fysieke veranderingen optreden, zoals het inzakken van de rugvin. Dit betekent dat als er wilde orka’s voor de studie werden gebruikt, de resultaten er wellicht iets anders uit zouden hebben gezien.