Zeker de helft van de orka-populaties wordt bedreigd door pcb’s.

Hoewel giftige pcb’s al voor tientallen jaren verboden zijn, vormen ze nog steeds een grote bedreiging voor orka’s. Sterker nog, meer dan de helft van de orka’s op onze planeet zijn hun leven niet meer zeker. Tot die verontrustende conclusie komen onderzoekers in een nieuwe studie gepubliceerd in het tijdschrift Science.

Orka leert praten

Orka’s zijn ontzettend slimme en sociale dieren. Wetenschappers hebben aangetoond dat orka’s bijvoorbeeld in staat zijn om mensen te imiteren. Ze zijn er zelfs in geslaagd om de orka bepaalde woordjes te laten zeggen. Luister hier!

PCB’s
Pcb staat voor polychloorbifenyl en is een klasse van organische stoffen. De verbindingen werden voor lange tijd verwerkt in koelvloeistoffen, kunststoffen, verf, inkt, kit en lijm. In 1985 werd de stof echter verboden. Maar omdat pcb’s zeer stabiele verbindingen zijn die niet makkelijk uiteenvallen, is de stof nog altijd in het milieu terug te vinden. En dat is slecht nieuws voor zoogdieren. “Wanneer de pcb’s eenmaal in het lichaam terecht zijn gekomen, blijven ze daar hangen,” zegt onderzoeker Rebecca Wellard. “Hoge concentraties van de giftige stof verhogen de onvruchtbaarheid, schaden het immuunsysteem en kunnen uiteindelijk de levensduur van een dier verkorten.”

Gezondheid
Vooral orka’s, een van de grootste roofdieren in de oceaan, blijken gevoelig voor pcb’s. Zo bevat het weefsel van de orka de hoogste pcb-concentraties waargenomen in dieren. Dat het lichaam van orka’s zoveel pcb’s bevat, heeft meerdere redenen. Zo staat de orka aan de top van de voedselketen en eet dus heel veel dieren die ook pcb’s in hun lichaam herbergen. Op die manier hoopt de stof zich in de orka op. Daarnaast kan een moederorka de giftige stof ook overbrengen op haar kalf.

Risicomodel
Om een idee te krijgen van hoe pcb’s de orka-populatie in de komende honderd jaar gaan beïnvloeden, ontwikkelden de onderzoekers een risicomodel. Hiervoor analyseerden ze de blubber van 351 verschillende orka’s die op verschillende uithoeken op de wereld gestrand zijn. En uit de bevindingen blijkt dat het aantal orka’s in de toekomst sterk gaat afnemen. De grootste afname zal zich rond Japan, Brazilië, in de noordoostelijke Stille Oceaan en in de Straat van Gibraltar voltrekken, waar de pcb-concentraties het hoogst zijn. De kans is zelfs aanwezig dat orka’s die nu nog rond Japan leven, voorgoed gaan verdwijnen. Alleen in het Noordpoolgebied en op Antarctica, waar de pcb-concentraties laag zijn, zullen de orka-populaties de komende jaren blijven groeien of slechts een kleine achteruitgang voelen.

De toekomst ziet er voor de orka dus somber uit. Of het mogelijk is om de dieren te beschermen is op dit moment nog niet zeker. Zo zijn de pcb-concentraties op een problematisch hoog niveau. Volgens de auteurs wordt het daardoor wel erg lastig om er iets aan te veranderen.