muis

Wetenschappers hebben een nieuw verouderingsproces ontdekt. En – misschien nog wel interessanter – is dat ze meteen met een manier komen om de tijd terug te draaien en die veroudering ongedaan te maken. Zo maakten ze oude muizen weer jong.

Het nieuwe verouderingsproces heeft alles te maken met mitochondriën. Mitochondriën zijn de energiecentrales van onze cellen. De onderzoekers ontdekten dat een aantal gebeurtenissen op moleculair niveau de mitochondrion in staat stellen om met de kern van de cel te communiceren. Wanneer de communicatie tussen die twee wegvalt, wordt het proces van veroudering versneld. “Het verouderingsproces dat wij ontdekt hebben is te vergelijken met een getrouwd stel,” legt onderzoeker David Sinclair uit. “Wanneer ze jong zijn, communiceren ze prima, maar na vele jaren nauw met elkaar opgetrokken te hebben, valt de communicatie stil.”

Communicatie herstellen
Om het huwelijk dat Sinclair beschrijft te redden, moet de communicatie hersteld worden. En voor ‘het huwelijk’ tussen de mitochondrion en de kern geldt hetzelfde. Door de communicatie te herstellen, wordt de veroudering die door de verstoorde communicatie ontstond, teruggedraaid.

“Het was een heel uitgesproken effect. Het is vergelijkbaar met een zestigjarig mens dat tijdens sommige metingen net zo goed scoort als een twintigjarige”

Snel
Experimenten met muizen tonen aan dat het in de praktijk ook echt zo werkt. “Het is schokkend hoe snel het allemaal gebeurde,” vindt onderzoeker Nigel Turner. “Als het stofje vroeg genoeg in het verouderingsproces wordt toegediend dan zijn de spieren van oudere muizen in een week tijd niet te onderscheiden van die van jongere muizen.” Ook kenmerken van ouderdom zoals insulineresistentie en ontstekingen werden teruggedrongen: de oude muizen presteerden op die gebieden net zo goed als de jonge dieren. “Het was een heel uitgesproken effect. Het is vergelijkbaar met een zestigjarig mens dat tijdens sommige metingen net zo goed scoort als een twintigjarige.”

NAD
Maar hoe doen de onderzoekers dat precies? Allereerst moet u weten dat wanneer u ouder wordt, het stofje NAD afneemt. NAD is het stofje dat de communicatie tussen bijvoorbeeld de mitochondriën en kernen in cellen op gang houdt. Tot voor kort was er maar één manier om de afname van NAD tegen te gaan: minder calorieën tot u nemen en intensief bewegen. De onderzoekers stelden de cellen bloot aan een stofje dat de cellen zelf omzetten in NAD en dat het beschadigde communicatienetwerk herstelt. Het stofje aapt als het ware de effecten van een dieet en sportief leven na.

WIST U DAT…

…de manieren waarop soorten ouder worden verrassend divers zijn?

Kanker
Het onderzoek heeft interessante implicaties. Zo ontdekten de onderzoekers tijdens hun studie bijvoorbeeld dat het molecuul HIF-1 – dat ook de communicatie verstoort – actief wordt wanneer we ouder worden. Van HIF-1 weten we ook al een tijdje dat het actief wordt als mensen bepaalde vormen van kanker krijgen. En nu blijkt dus dat dit molecuul ook geactiveerd wordt tijdens het verouderingsproces. “Niemand heeft kanker en ouderdom eerder op deze manier met elkaar verbonden.” Het onderzoek kan verklaren waarom een hoge leeftijd één van de grootste risicofactoren van kanker is.

De onderzoekers gaan momenteel na welke effecten het NAD-producerende stofje op lange termijn op de muizen heeft. Ook gaan ze na of het stofje gebruikt kan worden om ziektes die de mitochondriën aantasten en aandoeningen zoals diabetes te behandelen. “Er is duidelijk nog veel werk te verzetten, maar als deze resultaten overeind blijven, dan is veroudering mogelijk een omkeerbare conditie, zolang we er maar vroeg bij zijn,” stelt Sinclair.