Onderzoekers hebben één van de verste sterrenstelsels ooit ontdekt. In het stelsel worden razendsnel sterren gevormd.

Het sterrenstelsel draagt voorlopig de naam GN-108036 en is in alle opzichten heel bijzonder. Het is één van de verste sterrenstelsels die ooit zijn ontdekt. De afstand tussen de aarde en GN-108036 bedraagt maar liefst 12,9 miljard lichtjaar.

Snelheid
Wat ook heel bijzonder is, is de snelheid waarmee dit sterrenstelsel sterren produceert. Het aantal sterren dat hier in een jaar tijd ontstaat is vergelijkbaar met zo’n 100 zonnen. Een enorm tempo. Ter vergelijking: ons sterrenstelsel is vijf keer groter en honderd keer massiever, maar produceert dertig keer langzamer sterren.

WIST U DAT…

…wetenschappers vorige maand een ster met haast ontdekten?

Oud
GN-108036 is oud: het ontstond zo’n 750 miljoen jaar na de oerknal. De leeftijd van het sterrenstelsel maakt de vondst nog bijzonderder. “De ontdekking is verrassend, omdat eerdere studies zulke heldere sterrenstelsels die al zo vroeg in de geschiedenis van het universum zijn ontstaan, niet hebben opgemerkt,” legt onderzoeker Mark Dickinson uit. “Het (sterrenstelsel, red.) kan wel eens een heel speciaal, zeldzaam object zijn.”

GN-108036 heeft mogelijk een grote rol gespeeld in het verleden van het universum. Mogelijk maakte een sterrenstelsel als dit zelfs een einde aan een zeer donkere periode in onze historie. Kort na de oerknal hing er in de kosmos een soort dikke mist die veroorzaakt werd door waterstofatomen. De eerste sterren en sterrenstelsels zorgden voor licht. Ook zorgden ze ervoor dat het gas transparant werd en de mist als het ware optrok. Het is best mogelijk dat GN-108036 één van die eerste ‘lichtmakers’ was. Grote vraag blijft echter of GN-108036 een zeldzaamheid was of dat er in die tijd nog veel meer van dit soort sterrenstelsels bestonden.

GN 108036. Foto's: NASA / JPL-Caltech / STScI-ESA / Y. Ono (Univ. van Tokyo) / B. Weiner (Univ. van Arizona).