Konijnen eten soms hun jongen en kippen hun eigen eieren. En dat doen ze met een goede reden.

Hoewel je bij konijnen en kippen nou niet gelijk aan moordlustige kannibalen denkt, komt het toch geregeld voor dat zij zich te goed doen aan hun eigen kinderen. Net als vissen, insecten en spinnen. En dat klinkt een beetje gek. Want waarom moeite en tijd stoppen in de voortplanting, om het kroost daarna op te eten? En… zijn konijnen geen planteneters?

Ouderlijke zorg
Onderzoekers stellen in een nieuwe studie dat het opeten van nakomelingen in sommige gevallen gezien kan worden als een ultieme vorm van ‘liefde’. Kannibalisme en ook de afstoting van de jongen is volgens hen namelijk een vorm van ouderlijke zorg. Waarom? Als overpopulatie de overleving van de nakomelingen bedreigt – wat bijvoorbeeld gebeurt als gevolg van de verspreiding van ziektes of veel concurrentie over hulpbronnen – besluiten sommige ouders om een paar jongen op te offeren, zodat de meesten kunnen overleven.


Wist je dat…

Eieren
Om dit principe beter te begrijpen, bestudeerden de onderzoekers een aantal soorten die eieren leggen. Sommige soorten kiezen ervoor om tegelijkertijd met andere ouders eieren te leggen. “Dit is gebruikelijk in een reeks vissen, insecten, reptielen en amfibieën,” legt onderzoeker Hope Klug uit. “Het maakt het eenvoudiger om de eieren te beschermen en schoon te maken. Aan de andere kant kunnen op deze manier ook ziekten gemakkelijker verspreiden en neemt de concurrentie voor voedsel en zuurstof toe.” De onderzoekers stellen dat om ervoor te zorgen dat niet alle jongen het loodje leggen, sommige ouders hun kroost bij voorbaat opeten. Een voorbeeld van een vis die op deze wijze te werk gaat, is de Stegastes leucostictus. “Onder zuurstofarme omstandigheden, eten de vaders vaker de eieren op,” zegt Klug.

Om de hypothese te testen, ontwikkelden de onderzoekers een computermodel. En uit de bevindingen blijkt dat het opeten van de eigen nakomelingen in sommige penibele situaties inderdaad de conditie van de soort verbetert. “De resultaten suggereren dat kannibalisme, of afstoting van jongen, kan functioneren als een vorm van ouderlijke zorg omdat het de totale overleving van alle nakomelingen verhoogt,” aldus onderzoeker Mackenzie Davenport. Het opeten van de eigen kinderen kan dus in andere woorden een voordeel opleveren voor de overleving van de gehele soort.