Wetenschappers hebben op het Isle of Wight, Engeland de oudste wesp ter wereld geïdentificeerd. Het fossiel is zo’n 34 miljoen jaar jong en lijkt sprekend op de wespen van tegenwoordig. Dat wijst erop dat de evolutie in ieder geval bij de familie wesp tientallen miljoenen jaren heeft stilgestaan.

Het fossiel werd al in de jaren ’20 ontdekt, maar jarenlang onterecht voor een mier aangezien. Nader onderzoek toont echter aan dat dit dier een echte wesp is. Een vijgenwesp om heel precies te zijn. “Uit moleculair bewijs blijkt dat vijgenwespen en vijgenbomen zestig miljoen jaar lang samen geëvolueerd zijn,” vertelt deskundige Steve Compton. “Ook al denken wij vaak dat de wereld continu verandert; dit fossiel geeft ons een voorbeeld van iets dat tientallen miljoenen jaren ongewijzigd is gebleven.”

Vijgenwespen zijn klein – ongeveer 1,5 millimeter lang – en broeden alleen in vijgenbomen. Dankzij de vijgenwespen zijn de vijgenbomen er op hun beurt weer van verzekerd dat de bestuiving plaats vindt. De bloemen van de vijg zijn moeilijk toegankelijk, maar het lichaam van de vijgenwesp is daarop aangepast. Welbeschouwd zijn de wesp en de vijgenboom op elkaar aangewezen; ze kunnen niet zonder elkaar.

“Wat dit fossiel zo fascinerend maakt, is niet de leeftijd, maar het feit dat het zoveel op de moderne soort lijkt,” vertelt Compton. “Dat betekent dat de complexe relatie die vandaag de dag tussen de wesp en de bomen bestaat al meer dan 34 miljoen jaar geleden ontstond en sinds die tijd onveranderd is.”

De vijgenwesp. De pijl wijst naar het zakje waarin hij de pollen van de vijgenboom opslaat. Foto: Natural History Museum, London.