Het gaat om de resten van organismen die maar liefst 3,770 miljard jaar geleden leefden in wat nu Canada is.

Op de plek waar onderzoekers de fossiele resten aantreffen, zijn de oudste sedimentaire gesteenten ter wereld te vinden. De gesteenten maakten waarschijnlijk deel uit van een systeem van onderzeese hydrothermale bronnen. Nabij deze bronnen gedijden de eerste levensvormen op aarde tussen de 3,770 en 4,3 miljard jaar geleden waarschijnlijk prima.

Het leven ontstond al snel
“Onze ontdekking onderschrijft het idee dat het leven kort nadat de planeet gevormd was, ontstond rond onderzeese hydrothermale bronnen,” vertelt onderzoeker Matthew Dodd. “Dat het leven zo snel op aarde opdook is in lijn met eerder ontdekte 3,7 miljard jaar oude sedimentaire heuveltjes die door micro-organismen vorm hebben gekregen.”

Het landschap waarin de fossiele resten zijn teruggevonden. Afbeelding: Dominique Papineau.

Oudste fossielen
De fossiele resten die in Quebec (Canada) zijn teruggevonden, zijn minstens 3,770 miljard jaar oud. Daarmee zijn ze aanzienlijk ouder dan de oudste fossielen die ons tot voor kort bekend waren: in West-Australië opgegraven microfossielen van 3,460 miljard jaar oud.

Geen twijfels
Lang niet alle onderzoekers zijn ervan overtuigd dat de West-Australische fossielen daadwerkelijk fossielen zijn. Sommigen vermoeden dat de resten een niet-biologische oorsprong hebben. Met dat in het achterhoofd wilden de onderzoekers die de fossiele resten in Canada hebben ontdekt, zich er natuurlijk van verzekeren dat die twijfels niet rond hun fossielen konden ontstaan. Daarom zijn ze nagegaan of de resten ook op niet-biologische wijze kunnen zijn ontstaan. Ze gingen bijvoorbeeld na of de gevonden filamenten het resultaat kunnen zijn van temperatuur- en drukveranderingen in de gesteenten. Maar dat bleek zeer onwaarschijnlijk. Bovendien hebben de fossiele resten die zijn teruggevonden in Canada veel kenmerken die we vandaag de dag aantreffen bij bacteriën die rond hydrothermale bronnen leven. Al met al zijn de onderzoekers er dan ook van overtuigd dat ze de oudste fossiele resten ter wereld hebben ontdekt. “Het feit dat we ze ontdekten in één van de oudste gesteenten die ons bekend zijn, suggereert dat we direct bewijs hebben gevonden voor de aanwezigheid van één van de oudste levensvormen op aard,” stelt onderzoeker Dominic Papineau.

“Deze ontdekkingen laten zien dat het leven op aarde ontstond in een tijd waarin Mars en de aarde vloeibaar water op hun oppervlak hadden en dat roept interessante vragen op”

De ontdekking kan meer inzicht geven in de geschiedenis van het leven op aarde. Daarnaast kan de vondst helpen om sporen van leven op andere planeten te vinden. “Deze ontdekkingen laten zien dat het leven op aarde ontstond in een tijd waarin Mars en de aarde vloeibaar water op hun oppervlak hadden en dat roept interessante vragen op over buitenaards leven. Zo mogen we verwachten dat op Mars bewijs te vinden is dat er 4 miljard jaar geleden leven was. En als dat er niet is, is de aarde misschien een uitzondering geweest.”