zwartvoetpinguïn

Wetenschappers hebben in Afrika zeer oude fossiele resten van pinguïns ontdekt. De pinguïns leefden zo’n tien tot twaalf miljoen jaar geleden. De resten wijzen erop dat in Afrika in die tijd maar liefst vier verschillende soorten pinguïns leefden.

De onderzoekers ontdekten de fossiele resten nabij Kaapstad, in Zuid-Afrika. De pinguïns gaan de boeken in als de oudste pinguïns die ooit in Afrika zijn teruggevonden. Met een leeftijd van tien tot twaalf miljoen jaar oud zijn ze aanzienlijk ouder dan de oudste pinguïns die wetenschappers eerder in Afrika aantroffen: de fossiele resten van deze pinguïns waren naar schatting zo’n vijf tot zeven miljoen jaar oud.

Verschillende soorten
In totaal vonden de onderzoekers zeventien (stukjes) bot van pinguïns terug. De botten behoren toe aan verschillende inmiddels uitgestorven soorten. Sommige van deze soorten moeten ongeveer 30 centimeter hoog zijn geweest. Anderen konden gemakkelijk 90 centimeter hoog worden. Dat schrijven de wetenschappers in het blad Zoological Journal of the Linnean Society.

De laatste pinguïn

Wij mensen mogen dan niet verantwoordelijk zijn voor het uitsterven van drie Afrikaanse pinguïnsoorten. We maken het de enige overgebleven Afrikaanse pinguïnsoort wel moeilijk. De populatie zwartvoetpinguïns is in vijftig jaar tijd met tachtig procent afgenomen en staat momenteel te boek als ‘bedreigd’. Dat komt voornamelijk doordat mensen vissen op het favoriete maaltje van de pinguïn: sardientjes en ansjovis.

Verdwenen
De vondst wijst erop dat in Afrika ooit zeker vier verschillende soorten pinguïns rondliepen. Vandaag de dag vinden we nog maar één soort pinguïn in Afrika terug: Spheniscus demersus (zie de foto hierboven), oftewel de zwartvoetpinguïn. Onduidelijk is wanneer en waardoor het aantal verschillende pinguïnsoorten begon af te nemen. Eén ding lijkt wel vast te staan: het is niet onze schuld. Tegen de tijd dat mensen in Zuid-Afrika arriveerden, waren de pinguïnsoorten – op één na – al allemaal uitgestorven.

Maar wat zorgde er dan voor dat de drie andere pinguïnsoorten verdwenen? De onderzoekers hebben wel een vermoeden. Zo zou het dalen en rijzen van de zeespiegel een rol hebben gespeeld. Pinguïns brengen het grootste deel van hun leven in het water door, maar leggen hun eieren op het land. Zo’n vijf miljoen jaar geleden – toen er nog vier soorten pinguïns in Zuid-Afrika leefden – was de zeespiegel ongeveer 90 meter hoger dan vandaag de dag het geval was. Hierdoor kwamen laagliggende gebieden onder water te liggen en ontstonden allerlei eilandjes waarop de pinguïns naar hartenlust hun eieren kwijt konden. Vandaag de dag is de zeespiegel aanzienlijk lager: de eilandjes van vijf miljoen jaar geleden maken nu deel uit van het continent. Dat betekent dat de veilige geïsoleerde plekken – waar geen roofdieren komen konden – waar de pinguïns hun eieren konden leggen, verdwenen zijn. Wellicht is dat de uitgestorven pinguïns fataal geworden.