Wetenschappers hebben achterhaald wanneer een openbaar vervoerssysteem het menselijk verstand te boven gaat. En dat is al vrij snel.

Het kan je zomaar overkomen als je je bijvoorbeeld in Londen over de kaart van het metronetwerk buigt. Het duizelt je en je hebt moeite om je weg te vinden. En dat is niet zo gek, zo suggereert nieuw onderzoek, want het OV in grote steden gaat in veel gevallen ons cognitieve vermogen te boven.

Acht bits
De onderzoekers bestudeerden het OV in vijftien grote wereldsteden – waaronder Londen, New York en Tokyo – en achterhaalden op welk punt de systemen zo complex worden dat mensen ze niet meer kunnen bevatten. De onderzoekers ontdekten dat mensen wanneer ze een reis met het OV plannen ongeveer 8 bits aan informatie kunnen verwerken. Met dat in het achterhoofd is het niet zo gek dat met het OV reizen door New York of Parijs onze pet vaak te boven gaat. “In grote steden zoals New York, Parijs en Tokyo ligt meer dan tachtig procent van de reizen boven de grens van 8 bits,” zo schrijven de onderzoekers in het blad Science Advances. Een reis wordt met name al snel te complex wanneer mensen met meerdere vormen van OV (metro, tram, bus, enzovoort) moeten reizen.

“In grote steden zoals New York, Parijs en Tokyo ligt meer dan tachtig procent van de reizen boven onze grens van 8 bits”

250 punten
Verder blijkt uit het onderzoek dat een kaart van het openbare vervoerssysteem om een beetje leesbaar te zijn niet meer dan 250 verbindingspunten mag tellen. “De menselijke cognitieve capaciteit is beperkt en steden en hun vervoerssystemen zijn steeds groter geworden en zijn zo complex geworden dat navigeren in die steden onze pet te boven gaat,” vertelt onderzoeker Mason Porter. “De zoektocht naar de simpelste route verloopt met name heel inefficiĆ«nt wanneer meerdere vervoerswijzen betrokken zijn en een systeem te veel verbindingen heeft.”

De onderzoekers hopen dat hun studie aanzet tot actie. “Simpel gezegd moeten de kaarten die we nu hebben in veel gevallen opnieuw overdacht en ontworpen worden. Apps die je reis plannen, kunnen helpen, maar de kaarten zelf zijn toe aan een nieuw ontwerp.”