ontbijt werk

Of u nu tv kijkt, leest, leert of met degene tegenover u in een restaurant een gesprek voert: als u tegelijkertijd eet, heeft u grote kans dat u te veel eet. Leids onderzoek toont aan dat dit komt doordat u op die momenten minder proeft.

Waarschijnlijk heeft u het wel eens meegemaakt dat u lekker knabbelt uit een kom chips terwijl u een film kijkt. Een paar minuten later is de kom leeg, maar u heeft nog niet genoeg van die zoute smaak. Lotte van Dillen van de Universiteit Leiden en Reine van der Wal van de Radboud Universiteit Nijmegen, zochten een verklaring hiervoor.

Onderzoek
Proefpersonen moesten een reeks getallen of letters onthouden. Tegelijkertijd aten zij zoute crackers of dronken zij zoete limonade of zure citroensap. De lengte van de getallen- en cijferreeksen varieerde telkens. Ook de mate van zoet, zuur en zout in het eten en drinken varieerde iedere ronde. Direct na het proeven moesten de proefpersonen de onthouden reeksen opschrijven en vermelden hoe sterk ze het eten of drinken vonden smaken. Hoe meer de deelnemers moesten onthouden – dus hoe langer de getallen- of cijferreeks was – hoe minder smaak zij vonden dat het geproefde eten en drinken had. Ze aten meer en prefereerden sterkere smaken. Het eten en drinken was bij de moeilijkere taken echter juist zoeter of zouter gemaakt door de onderzoekers.

Aandacht en smaak
Lotte van Dillen legt uit hoe het kan dat we minder proeven als we met iets anders bezig zijn. De verklaring lijkt heel logisch: “Door de focus op een andere activiteit, is er minder cognitieve capaciteit over om aandacht te schenken aan wat je proeft.” En dit is de reden dat we volgens de onderzoekster zouter, zoeter of meer gaan eten. “Doordat je minder goed proeft, ga je compenseren door meer zout of zoet aan je eten toe te voegen, of door simpelweg meer te eten.” De beperkte aandacht leidt op die manier tot te veel eten en ongezonder eten. Beperkte aandacht voor het eten en drinken is er bijvoorbeeld als u op de bank tv kijkt en tegelijkertijd knabbelt van chips die op tafel staat of die u zelfs in een kom of in de zak zak in uw hand houdt – een plek waar u nog minder aandacht hoeft te besteden aan het feit dát u eet. Maar ook wanneer u ondertussen leest, leert of met iemand praat is er minder aandacht voor eten en drinken. Voor die taken – leren, lezen en praten – heeft u meer aandacht nodig. Eten daarentegen kunt u op de automatische piloot.

Het is dus niet een kwestie van gebrek aan wilskracht als u overeet, vertellen de onderzoekers in hun paper die in Psychological Science staat. Waarschijnlijk eet u wanneer u uw aandacht op andere zaken richt. En dan gebeurt het heel gemakkelijk dat ‘hop’ de zak ineens leeg is, bijna ongemerkt. U proeft minder, compenseert, en haalt dan pas dezelfde ‘voldoening’ uit het eten dan wanneer u complete aandacht richt op het eten en drinken zelf.