Volgens het rapport vereist het beperken van de opwarming tot 1,5 graad snelle en ongeëvenaarde veranderingen in alle delen van de samenleving.

De wereldwijde temperatuurstijging kan en moet worden beperkt tot 1,5°C. Dat stelt het IPCC in het nieuwe, speciale klimaatrapport dat ze vandaag presenteren. Uit het rapport blijkt dat er echter wel ‘daadkrachtig en snel’ gehandeld moet worden. Het rapport is een vervolg op het Parijsakkoord. Daarin spraken landen wereldwijd af te streven om de opwarming van de aarde tot 2°C te beperken en alles op alles te zetten om de opwarming zelfs onder de 1,5°C te houden. In het nieuwe rapport heeft de VN onderzocht wat de gevolgen eigenlijk zijn van een anderhalf of twee graden temperatuurstijging en welke veranderingen er nodig zijn om een dergelijke opwarming wereldwijd te voorkomen.

Goedgekeurd

Het rapport is opgesteld door eenennegentig wetenschappers, afkomstig uit veertig verschillende landen. De beleidssamenvatting van het rapport werd afgelopen week in het Zuid-Koreaanse Incheon uitgebreid besproken. Na veel wikken en wegen is uiteindelijk elke zin, na de nodige veranderingen, door alle 195 landen goedgekeurd.

Beperking tot 1,5°C
Sinds de industriële revolutie is de wereld gemiddeld al met 1°C opgewarmd. En de gevolgen beginnen al zichtbaar te worden. Kijk bijvoorbeeld naar weerextremen, de stijgende zeespiegels en het afnemend poolijs. Als de temperatuurstijging nog verder toeneemt, bijvoorbeeld met 2°C of meer, kan dit nog veel verdergaande gevolgen hebben. Het nieuwe rapport belicht een aantal van die gevolgen van klimaatverandering die vermeden worden als het ons lukt om de opwarming tot 1,5 °C te beperken. Verschillen tussen anderhalf en twee graden zijn bijvoorbeeld het volledig of gedeeltelijk verdwijnen van koraalriffen, een vaker ijsvrije Noordpool, een decimeter meer zeespiegelstijging in 2100 en meer hittegolven. “Beperking tot 1,5°C opwarming is hard nodig om de ergste effecten van de klimaatverandering te voorkomen,” zegt Joris Thijssen van Greenpeace. “We zweven nu tussen hoop en vrees. De noodklok luidt en regeringsleiders wereldwijd moeten nu opstaan.”

Wat moeten we doen?
Het IPCC zette voor het rapport de wetenschappelijke literatuur over de haalbaarheid, impact en kosten van de 1,5°C-grens op een rijtje. En de wetenschappers concluderen dat het doel niet uit zicht is. Echter vereist het beperken van de opwarming tot 1,5°C wel snelle en ingrijpende veranderingen. Zo moet bijvoorbeeld de wereldwijde uitstoot in 2030 zijn gehalveerd, voordat de uitstoot uiterlijk twintig jaar later tot nul is gedaald. Om dit doel te behalen, moet de wereld stoppen met kolencentrales en moet het gebruik van olie en gas omlaag. Daarnaast vereist het ook veranderingen in levensstijl, zoals verminderde vleesconsumptie, energiebesparing en een toename in hernieuwbare energie. Het beetje uitstoot dat moeilijk te voorkomen is kan met bijvoorbeeld grootschalige bebossing gecompenseerd worden. “Het goede nieuws is dat sommige acties die nodig zijn om de opwarming te beperken over de hele wereld al aan de gang zijn,” zegt auteur Valerie Masson-Delmotte. “Deze acties moeten we echter proberen te versnellen.”

De volgende klimaattop zal in december in Katowice, Polen plaatsvinden. Tijdens deze top moeten er praktische afspraken gemaakt worden over bijvoorbeeld de regels waaraan landen zich moeten houden om de Parijse doelstellingen te kunnen behalen. Ook het Speciale Klimaatrapport zal in december ongetwijfeld op tafel liggen. Dan moeten er echt spijkers met koppen geslagen worden om de wereldwijde opwarming te beperken tot 1.5°C. “Of het anderhalve graad wordt, of twee graden of meer, de wereld zal drastisch veranderen,” zegt Heleen de Coninck, een van de auteurs van het rapport. “Het gezamenlijk voor een 1.5°C-wereld kiezen zal veel voordelen hebben, ook voor onze gezondheid en voor de natuur. We kunnen nu nog bepalen welke toekomst we willen hebben.”

Meer weten over dit Speciale Klimaatrapport van het IPCC? Lees hier hoe het rapport tot stand is gekomen.