mammoet

Wetenschappers hebben de gemummificeerde resten van twee pasgeboren mammoeten aan een grondig onderzoek onderworpen. De studie levert – behalve prachtige foto’s – ook een beeld op van de ontwikkeling en dood van de jonge mammoeten.

Uitstekend bewaard gebleven

De twee mammoeten zijn echt heel goed geconserveerd. Khroma had zelfs nog gestold bloed in intacte bloedvaten zitten. En in de maag bevond zich nog melk. “Het zag eruit alsof je net de dop van een pak met yoghurt had gehaald. Het was net zo wit. Net zo glad. Gewoon frisse, romige melk van moeder mammoet.”

In 2007 ontdekten herders in het noordwesten van Siberië de resten van een heel jonge mammoet. De mammoet kreeg de naam Lyuba en was op het moment van overlijden ongeveer één maand oud. Een jaar later werd op zo’n 4800 kilometer afstand van Lyuba nog een piepjonge mammoet ontdekt. Deze mammoet kreeg de naam Khroma en was op het moment van overlijden twee maanden oud. Hoewel beide mammoeten meer dan 40.000 jaar geleden leefden, waren ze nog in uitstekende staat.

CT-scan
Onderzoekers van de universiteit van Michigan hebben de twee pasgeboren mammoeten nu aan een grondig onderzoek onderworpen. Lyuba onderging zelfs een volledige CT-scan. Wat de studie met name zo bijzonder maakt, is dat onderzoekers voor het eerst in staat zijn om twee mammoeten die ietsje in leeftijd verschillen, met elkaar te vergelijken en zo meer te weten te komen over de ontwikkeling van deze dieren. “het stelde ons in staat om de veranderingen die plaatsvinden als het lichaam van de mammoet zich ontwikkelt, in kaart te brengen,” vertelt onderzoeker Daniel Fisher.

De schedel van Lyuba (links) en Khroma (rechts). Afbeelding: University of Michigan Museum of Paleontology.

De schedel van Lyuba (links) en Khroma (rechts). Afbeelding: University of Michigan Museum of Paleontology.

Exacte leeftijd
Op basis van de gebitten van de mammoeten konden de onderzoekers de leeftijd van de mammoeten vrij exact bepalen. Lyuba zou 30 tot 35 dagen na de geboorte zijn gestorven. Khroma leefde tussen de 52 en 57 dagen. Bovendien stellen de onderzoekers op basis van het gebit van beide mammoeten dat beide dieren in de lente ter wereld kwamen.

De zwangerschap
De schedel van Khroma is net ietsje kleiner dan de schedel van een pasgeboren olifant. Het suggereert dat de zwangerschap van mammoeten wellicht ietsje korter duurde dan die van de moderne olifant.

Verschillen
De schedel van Lyuba is aanzienlijk smaller dan die van Khroma. De botten van haar bovenkaken zijn ook smaller, terwijl Khroma juist weer beter ontwikkelde schouderbladen en voetbeenderen heeft. Het is niet bewezen dat deze verschillen het resultaat zijn van het leeftijdsverschil tussen de twee: de verschillen kunnen ook voortkomen uit het feit dat de mammoeten elk tot een andere populatie behoorden.

Afbeelding: University of Michigan Museum of Paleontology.

Afbeelding: University of Michigan Museum of Paleontology.

Doodsoorzaak
Het onderzoek geeft ook meer duidelijkheid over de doodsoorzaak van de twee mammoeten. Opvallend genoeg vonden ze beiden op dezelfde manier de dood. Ze stierven doordat ze modder inhaleerden en stikten. Sedimenten in de slurf en luchtwegen van Lyuba (op de foto hiernaast bovenaan) wijzen erop dat zij in een meer is gestorven. Mogelijk zakte ze door het ijs toen ze er tijdens de lente voet op zette. Khroma (onderaan te zien op de foto hiernaast) stierf wellicht toen de oever van een rivier instortte.

“Deze twee uitstekend bewaard gebleven baby-mammoeten zijn als twee momentopnamen,” stelt onderzoeker Zachary Calamari. “We kunnen ze gebruiken om te gaan begrijpen hoe factoren zoals locatie en leeftijd de manier waarop mammoeten uitgroeiden tot de volwassen exemplaren die ons vandaag de dag zo bezighouden, beïnvloedden.”