De behandeling – die op dit moment getest wordt – is bedoeld voor mensen voor wie het coronavaccin te laat komt of niet werkt.

Britse onderzoekers hebben een combinatie van antistoffen gemaakt die naar verwachting per direct en langdurig beschermt tegen corona. De combinatie – ook wel aangeduid als LAAB (Long-Acting AntiBody) of AZD7447 wordt op dit moment op mensen getest. “We weten dat deze combinatie van antistoffen het virus kan neutraliseren,” zo vertelt onderzoeker Catherine Houlihan. “Dus wat we onder mensen die aan het virus zijn blootgesteld en voor wie een vaccin te laat komt, hopen te gaan zien, is dat deze behandeling onmiddellijk beschermt tegen het ontwikkelen van COVID-19.”

Klinisch onderzoek
Er zijn afgelopen week twee klinische studies opgezet om de effectiviteit van de combinatie van antistoffen nader te onderzoeken. Hierbij worden de antistoffen middels een injectie toegediend.

Aan het eerste klinische onderzoek – STORM CHASER genaamd – nemen mensen deel die contact hebben gehad met iemand die het virus onder de leden had. Ook zorgverleners, bewoners van verpleegtehuizen en studenten die in studentenhuizen wonen nemen deel. In het andere klinische onderzoek – PROVENT genaamd – ligt de nadruk op mensen die bijvoorbeeld vanwege een verzwakt immuunsysteem mogelijk geen baat hebben bij een coronavaccin en mensen die vanwege hun leeftijd of andere aandoeningen een verhoogd risico lopen om ernstig ziek te worden door SARS-CoV-2. “We verzamelen mensen die ouder zijn of langdurig zorg nodig hebben en die te maken hebben met aandoeningen – zoals kanker of HIV – die van invloed zijn op de mate waarin hun immuunsysteem in staat is om op het vaccin te reageren,” legt onderzoeker Nick Longley uit. “Wij willen eenieder voor wie een vaccin niet werkt een alternatief kunnen geven dat dezelfde bescherming biedt.”

Doel van het klinisch onderzoek
Tijdens de klinische studies zal een deel van de proefpersonen de antistoffen-combinatie toegediend krijgen, terwijl een ander deel een placebo ontvangt. Vervolgens kan er door beide groepen met elkaar te vergelijken, gekeken worden of de antistoffen de kans op COVID-19 en/of ernstige ziekte door SARS-CoV-2 werkelijk verkleint.

Over antistoffen
Antistoffen zijn eiwitten die het lichaam normaliter aanmaakt om een infectie te bestrijden. De antistoffen in dit onderzoek zijn echter niet door het menselijk lichaam gemaakt, maar in het laboratorium tot stand gekomen. Deze antistoffen zijn bovendien ontworpen om direct in het lichaam geïnjecteerd te worden. Door twee van deze antistoffen met elkaar te combineren tot één behandeling hopen de onderzoekers de kans dat SARS-CoV-2 resistent wordt voor de behandeling, te verkleinen. Aangenomen wordt dat de combinatie van antistoffen na eenmalige toediening zo’n 6 tot 12 maanden bescherming biedt. De antistoffen zijn ontwikkeld door AstraZeneca, een farmaceutisch bedrijf dat in samenwerking met de universiteit van Oxford ook een veelbelovend coronavaccin in ontwikkeling heeft.

Van groot belang
De klinische studies – en dan met name STORM CHASER – zijn volgens professor Andrew Ustianowski heel belangrijk. “We hebben heel bemoedigende data over COVID-19-vaccins. Wat we nog niet hebben – maar wel nodig hebben – zijn behandelingen die kunnen worden ingezet nadat mensen aan het virus zijn blootgesteld. STORM CHASER verkent het gebruik van een combinatie van antistoffen die wordt toegediend aan mensen die reeds zijn blootgesteld aan SARS-CoV-2 – een situatie waarin het te laat is om een vaccin toe te dienen en waarvoor op dit moment geen bewezen effectieve behandeling is. Dit maakt STORM CHASER tot een belangrijk onderzoek dat een enorme impact kan hebben op de mate waarin wij in staat zijn om deze infecties te bedwingen.”

De klinische studies vinden plaats in het gloednieuwe Vaccine Research Center dat eerder deze maand geopend is en de ontwikkeling van nieuwe vaccins en behandelingen tegen COVID-19 in een stroomversnelling moet brengen. “De recente vooruitgang die er met vaccins geboekt is, is heel welkom,” stelt onderzoeker Marcel Levi. “En het ontwikkelen van deze aanvullende behandelingen is van groot belang om ervoor te zorgen dat iedereen in deze samenleving beschermd kan worden tegen COVID-19.”

Urgentie
De behoefte aan effectieve vaccins en aanvullende behandelingen tegen COVID-19 is groter dan ooit. Tal van landen worstelen namelijk met stijgende besmettings- en sterftecijfers. Wereldwijd zijn al meer dan 81,3 miljoen mensen (bewezen) besmet geraakt. En wereldwijd zijn door het coronavirus meer dan 1,7 miljoen doden te betreuren. Gehoopt wordt dat het tij in 2021 met effectieve vaccins gekeerd kan worden. Naar verwachting komen die vaccins echter slechts mondjesmaat beschikbaar. En voor lage en middeninkomenslanden kan het mogelijk nog wel tot 2022 duren voor ook zij de handen op een vaccin kunnen leggen.