perseiden

De komende dagen zijn steeds meer vallende sterren te zien. De aarde botst tegen stofdeeltjes van de komeet Swift-Tuttle, waardoor de mooiste meteoren zichtbaar zijn. De piek vindt dit jaar plaats in de ochtend van 13 augustus.

De Perseïden zijn ieder jaar zichtbaar in de maand augustus. Het is de beroemdste meteorenzwerm, omdat de meteoren erg helder zijn. Ook afgelopen jaar zijn er schitterende foto’s gemaakt door Nederlandse en Belgische astrofotografen. Daarnaast zijn er opvallend veel vuurbollen zichtbaar. We spreken van een vuurbol als een een meteoor zeer helder is: minstens net zo helder als Jupiter of Venus.

Komeet Swift-Tuttle, gefotografeerd in 1992. Dit was de laatste keer dat de komeet een bezoek bracht aan de binnenste regio van het zonnestelsel.

Komeet Swift-Tuttle, gefotografeerd in 1992. Dit was de laatste keer dat de komeet een bezoek bracht aan de binnenste regio van het zonnestelsel.

Top 3 zwermen

De mooiste meteorenzwermen zijn:
1. Perseïden (augustus)
2. Geminiden (december)
3. Leoniden (november)

Hoe komt het dat we ‘vallende sterren’ zien?
Ooit een komeet gezien? Een komeet die richting de zon vliegt heeft vaak een lange staart. De komeet verliest namelijk veel puin- en stofdeeltjes door straling en opwarming van de zon. De deeltjes blijven achter in de ruimte. Tijdens een meteorenzwerm beweegt de aarde zich door het puinspoor dat een komeet heeft achtergelaten. De deeltjes komen in de atmosfeer terecht en verbranden daar. Dit zien wij als streepjes licht (of in de volksmond ‘vallende sterren’ genoemd).
Het puinspoor blijft op één bepaalde plek in de ruimte hangen, vandaar dat de aarde elk jaar in augustus door het puinspoor van komeet Swift-Tuttle beweegt. Swift-Tuttle heeft een vrij grote kern met een diameter van ongeveer 26 kilometer, waardoor de komeet relatief veel grote stof- en puindeeltjes verliest. Dit maakt de jaarlijkse Perseïdenzwerm een spectaculair evenement!

Ook vanuit het internationale ruimtestation zijn de Perseïden zichtbaar.

Ook vanuit het internationale ruimtestation zijn de Perseïden zichtbaar.

Maar als de aarde jaarlijks door het puinspoor vliegt, dan zijn er ieder jaar toch minder meteoren te zien?
Nee, vaak is dit niet het geval. De baan van de aarde om de zon is nooit exact hetzelfde. Ieder jaar beweegt onze planeet zich door een ander deel van het puinspoor heen. Natuurlijk kan het wel eens voorkomen dat de aarde opnieuw op een bepaald punt door het puinspoor trekt en dan zijn er inderdaad minder meteoren zichtbaar.
Gelukkig wordt het puinspoor regelmatig weer aangevuld. Komeet Swift-Tuttle heeft een omlooptijd van 133 jaar. Iedere 133 komt Swift-Tuttle dus uit de diepvries van het zonnestelsel – die we de Oortwolk noemen – om vervolgens weer veel puin- en stofdeeltjes achter te laten.

kaartjeWaar moet ik kijken?
Het beste advies is om gewoon naar boven te kijken. Dit noemen we het zenit. Op een gegeven moment schiet er dan een meteoor voorbij. Als het goed is weet je vervolgens waar deze meteoor vandaan kwam. Houd dit punt in de gaten. Dit is namelijk het radiant: de plek waar meteoren vandaan komen. Het radiant bevindt zich in het sterrenbeeld Perseus, vandaar de naam ‘Perseïden’. Gebruik het kaartje rechts om het radiant snel te spotten.
Qua locatie om te kijken raden we een donkere plek aan. Hoewel je prima vanuit je stadstuin Perseïden kunt spotten, zijn er veel meer zwakke meteoren te zien op een donkere plek. Zoekt u een donkere plek? Ga da naar het uiterste noorden van Nederland (Waddeneilanden) of reis naar de regio Vouziers/Buzancy in Noord-Frankrijk, zo’n 40 kilometer ten oosten van Reims. Dit zijn plekken met relatief weinig lichtvervuiling.

Zijn de Perseïden dit jaar goed te zien?
Het is geen topjaar. Ten eerste ziet de weersverwachting er niet rooskleurig uit voor de komende week. Daarnaast is de maan een stoorzender, omdat deze voor 90% verlicht is. Tenslotte vindt het maximum plaats op 13 augustus 2014 om 7:00 uur ‘s ochtends. Dan is het alweer licht. Gelukkig zijn er in de uren voor het maximum nog steeds tientallen meteoren per uur zichtbaar. Ook in de dagen voor en na het maximum kun je veel vallende sterren spotten. De Perseïden vallen eigenlijk nooit tegen. Maar er zijn betere jaren geweest.

Is het de moeite om wakker te blijven?
Ja! Dit jaar is het aan te raden om vroeg op te staan, omdat de piek ‘s ochtends vroeg is. Sta woensdagochtend rond 2:00 uur op en geniet van een geweldige show. Misschien zie je nog wel een paar vuurbollen! Eén advies: kleed je warm aan. Kruip bijvoorbeeld in een lekkere warme slaapzak. Veel plezier!