Als een patiënt denkt dat een medicijn niet goed of helemaal niet werkt dan resulteert dat meestal in meer klachten en pijn. Dat blijkt uit onderzoek. Als artsen de voordelen van een pil optimistisch uit de doeken doen, worden de klachten en pijn vaak juist minder. Dat wijst erop dat artsen de werking van medicijnen kunnen manipuleren door op de patiënt in te praten.

De wetenschappers stelden de benen van 22 proefpersonen bloot aan flinke hitte. De proefpersonen moesten op een schaal van 100 aangeven hoeveel pijn ze hadden. De onderzoekers voorzagen alle proefpersonen van een infuus waardoor stiekem medicijnen konden worden toegediend.

Gemiddeld beoordeelden de patiënten de pijn als matig: 66 op 100. De onderzoekers dienden de proefpersonen stiekem wat pijnstillers toe en de pijn werd minder: 55 op 100. Vervolgens vertelden de wetenschappers dat de mensen een pijnstiller kregen. De pijn werd direct flink minder: 39 op 100. Daarna kregen de patiënten te horen dat er geen pijnstillers meer werden toegediend. In werkelijkheid liep het infuus gewoon door. De proefpersonen meldden daarop dat hun pijn flink erger werd: 64 op 100.

“Het is echt cool,” vindt onderzoeker Irene Tracey. “Het (de pijnstiller, red.) is één van de beste medicijnen die we hebben en de hersenen kunnen het effect ervan enorm versterken of helemaal wegnemen.” De studie heeft implicaties voor de behandeling van chronisch zieken. Volgens Tracey hebben zij vaak al veel medicijnen geprobeerd en worden ze steeds pessimistischer over nieuwe behandelingen. Deze zouden daardoor nog voordat ze zijn toegediend al minder effect hebben. Ook in experimenten met nieuwe medicijnen zou rekening gehouden moeten worden met de verwachting van patiënten. Zij zien nieuwe behandelingen vaak als veelbelovend en daardoor kan een nieuw medicijn onterecht als een wondermiddel binnengehaald worden.