Aftakeling van DNA wordt normaal geassocieerd met ouderdom, maar kinderen die geweld ervaren, hebben er ook last van.

Dat blijkt uit onderzoek van de Duke University. Tijdens het onderzoek richtten de wetenschappers zich op telomeren. Telomeren bevinden zich aan het uiteinde van chromosomen en beschermen DNA. Elke keer dat een cel zich deelt, worden de telomeren korter. Het aantal keren dat een cel zich kan delen, is dus beperkt. Maar niet alleen celdeling verkort telomeren. Ook roken, stress, overgewicht en psychische stoornissen hebben die uitwerking op de telomeren. Velen zijn er dan ook van overtuigd dat telomeren een goede afspiegeling vormen van onze werkelijke leeftijd.

Tweeling
De onderzoekers gebruikten voor hun onderzoek de gegevens van 1100 Britse gezinnen met tweelingen. De tweelingen zijn nu 18 jaar oud, maar eerder werd op hun vijfde en tiende al DNA afgenomen. Een deel van de tweelingen had op jonge leeftijd te maken gehad met geweld: huiselijk geweld, pesten of mishandeling door een volwassene.

De chromosomen zijn grijs, de telomeren (aan de uiteinden) wit. Foto: NASA.

Verlies
En dat was ook aan de telomeren te zien, zo meldt het blad Molecular Psychiatry. De kinderen die op jonge leeftijd met geweld te maken hadden gehad, vertoonden een groter verlies aan telomeren dan hun leeftijdsgenoten die geen geweld hadden gekend. “Het is voor het eerst dat wordt aangetoond dat onze telomeren met een veel sneller tempo zelfs op jonge leeftijd korter worden wanneer kinderen stress ervaren,” concludeert onderzoeker Idan Shalev.

Slecht nieuws
Voor de kinderen die met geweld in aanraking zijn geweest, is dat slecht nieuws. Kortere telomeren betekent dat de kinderen eigenlijk ouder zijn dan in werkelijkheid het geval is. Ook is de kans op chronische ziekten groter. Het onderzoek laat zien dat stress op zeer jonge leeftijd al heel schadelijk kan zijn en ervoor kan zorgen dat cellen een flinke deuk oplopen. En dat leidt op latere leeftijd tot gezondheidsproblemen en mogelijk zelfs tot een vroege dood. “Een deel van de miljarden dollars die nu worden gespendeerd aan ouderdomsziekten als diabetes, hartziekten en dementie kan mogelijk beter worden geïnvesteerd in het beschermen van kinderen,” stelt onderzoeker Terrie Moffitt.

De wetenschappers zetten hun werk voort. Ze hopen hun studie te herhalen onder een tweede groep tweelingen. Deze tweelingen zijn al wat ouder.